Masturbation and Prostate Cancer Risk

Masturbation and Prostate Cancer Risk
ဂြင္း ထုတာနဲ့ ဆီးၾကိတ္ ကင္ဆာ စပ္ဆက္မွ ု
အသက္ ၂၀ ၃၀ ၀န္ းက်င္ေလာက္ကို မိမိ ဘာသာ အာသာေျဖ တာမ်ားမ်ားလုပ္ မိရင္
ဆီးၾကိတ္ ကင္ဆာ ျဖစ္လြယ္ ပါတယ္
၁ ပတ္ကို ၇ ၾကိ မ္   သို့  မဟုတ္ ၂ ၾကိမ္ 

အသက္ ၅၀ ေနာက္ ပိုင္း  မိ မိ ဘာသာ အာသာေျဖ ၿခင္း ဟာ
ဆီးၾကိတ္ ကင္ဆာျဖစ္မွ ုကို နညး္ေစတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာငး္ ေလ
၁ ပတ္ကို ၁ၾကိမ္  သို ့ မဟုတ္  ၁ ၾကိမ္ ထက္ပို ေျဖ ၿခင္း

အဲ့ေတာ ကြ်န္ေတ္ာ ေျပာၿခင္တာက အသက္ ၂၀ ၃၀ ၀န္းက်င္ ေလာက္ဘဲ ကိုယ ္က ရိွေနေသးရင္
၁ရက္ ၁ၾကိမ္ ဂြင္း မထု ၾကပါနဲ့လို့
အသက္၅၀ ေက်ာ္မွာ သာ ထု ၾကပါရန္

Jan. 27, 2009 -- Frequent masturbation in young men is linked to higher risk of early prostate cancer, but it lowers prostate cancer risk for men in their 50s, a study shows.
High levels of male sex hormones, or androgens, may increase a man's risk of prostate cancer. But different studies of this question, done in different ways, have reached different conclusions.
To look at the question in a new way, a team of researchers at England's University of Nottingham looked at whether men with more intense sex drives were at higher risk of prostate cancer.
Polyxeni Dimitropoulou, PhD; Rosalind Eeles, PhD, FRCP; and Kenneth R. Muir, PhD, obtained detailed sexual histories from 840 men. About half the men got prostate cancer by age 60, and about half did not have cancer.
The findings were surprising. Sexual intercourse did not affect prostate cancer risk. But frequent masturbation did -- in different ways, at different times of life.
"Frequent masturbation during men's 20s and 30s increased their risk of prostate cancer," Dimitropoulou tells WebMD. "But men in their 50s who masturbated frequently had decreased risk."

Of course, masturbation frequency is relative.
For men in their 20s, "frequent masturbation" was two to seven times per week. Compared to same-age men who reported masturbating less than once per month, 20-something frequent masturbators had a 79% higher risk of prostate cancer by age 60.
For men in their 50s, "frequent masturbation" was one or more times per week. Compared to same-age men who reported never masturbating, 50-something frequent masturbators had a 70% lower risk of prostate cancer.

What's going on? The study wasn't designed to answer that question. But Dimitropoulou and colleagues have some theories.
They suggest that young men genetically predisposed to have hormone-sensitive prostate cancer will be at higher risk if their bodies naturally produce high levels of male hormones -- the same hormones that give them an intense sex drive.
So it's not masturbation itself that's increasing prostate cancer risk in young men. More masturbation may just mean more sex drive -- and more androgens bathing prostate tissues.

That's not the case for older men. Dimitropoulou suggests that in older men, masturbation itself may actually be helpful, ridding the prostate gland of fluids that may contain cancer-causing substances.
"In mature age, it may be more important that toxins get flushed out of the system," she says. "And because the masturbation frequency was not as high in the men's 50s as it was in their 20s, even low levels of masturbation in the 50s has a protective effect."
These are just theories, Dimitropoulou warns. More research is needed to determine the exact role of sex hormones and sexual activity in prostate-cancer risk at different stages of life.

Meanwhile, Dimitropoulou, now at England's University of Cambridge, advises moderation for both younger and older men.
"It is kind of logical that a moderate level of masturbatory activity has to be maintained," she says. "Not too much, and not none at all."
Dimitropoulou and colleagues report their findings in the January issue of BJU International.

WebMD Health News Reviewed by Louise Chang, MD on January 27, 2009

https://www.webmd.com/prostate-cancer/news/20090127/masturbation-and-prostate-cancer-risk#1

6 packs ႀကီးနဲ႔ Gay ေနတယ္ ဆိုၿပီး တအံ့တၾသ ျဖစ္ေနၾကသူေတြ ေတြ႔ရလို႔ ဒါကို တင္လိုက္ပါတယ္။

6 packs ႀကီးနဲ႔ Gay ေနတယ္ ဆိုၿပီး တအံ့တၾသ ျဖစ္ေနၾကသူေတြ ေတြ႔ရလို႔ ဒါကို တင္လိုက္ပါတယ္။

Sex & Gender ကို 4 dimensions နဲ႔ ၾကည့္ရပါတယ္။

၁။ ေမြးတုန္းက ပါလာတဲ့ Sexual character ကို Biological Sex

၂။ လိင္ကဲြခ်စ္ျခင္း လိင္တူခ်စ္ျခင္းကို ျပတာက Sexual Orientation

၃။ က်ားက်ားယားယား ေနတာ ကႏဲြ႔ကယ ေနတာက Gender Expression

၄။ က်ားျဖစ္ေနလ်က္နဲ႔ ကိုယ့္ က်ားအဂၤါကို ရြံမုန္းေနျပီး မ ျဖစ္ခ်င္ေနတာ၊ မ ျဖစ္ေနလ်က္နဲ႔ က်ားျဖစ္ခ်င္ေနတာက Gender Orientation

6 packs ႀကီး နဲ႔ ေျခာက္သူေတြကို ဥပမာ ၾကည့္ ၾကည့္ရေအာင္။

Biological Sex = male

Sexual Orientation = Homosexual

Gender Expression = male

Gender Orientation = male

မိန္းမလို ဝတ္ဆင္တဲ့ ေယာက်ာၤး Gay ေတြမွာ

Biological Sex = male

Sexual Orientation = Homosexual/ Bisexual (ႏွစ္ဖက္ခၽြန္ = ေယာက်ာၤးလည္း ခ်စ္ မိန္းမလည္း ခ်စ္)/ Heterosexual (မိန္းမယူ)

Gender Expression = female (မိန္းမလို ဝတ္ဆင္ေန ထိုင္)

Gender Orientation = male or female (မိန္းမ ပံုစံ ျဖစ္ေအာင္ ေဆးေသာက္ ခဲြစိတ္ေသာ Transgender female)

Disclaimer - I am straight.

#LGBT
https://www.facebook.com/drmaungmaungoo/videos/10155816137561707/

လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ ေရာက္တဲ့အခါ သင့္ခႏၶာကိုယ္မွာ ဘာေတြျဖစ္လာတာလဲ….

လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ ေရာက္တဲ့အခါ သင့္ခႏၶာကိုယ္မွာ ဘာေတြျဖစ္လာတာလဲ….

1,566 views

Share

လိင္ဆက္ဆံရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းရာေတြဟာအင္မတန္မ်ားျပားၿပီးရႈပ္ေထြးေသာ္လည္းလိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ေရာက္မႈဟာေယဘုယ်အားျဖင့္ အဓိကပန္းတိုင္ျဖစ္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ခ်င္းစီဟာကြဲျပားျခားနားစြာျဖစ္တည္ေနတဲ့အတြက္ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ေရာက္မႈကိုစာတစ္ေၾကာင္းတည္းနဲ႔ ေဖၚျပဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ လူအေတာ္မ်ားမ်ားသေဘာတူတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းဟာ ျပင္းထန္ေသာ္လည္းသာယာဖြယ္ျဖစ္တဲ့ အေတြ႔အၾကံဳျဖစ္တယ္ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေရးသားသူ Dr.Phyu Mon Latt 
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe.
ဒါ့ေၾကာင့္ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းဆိုတာဘာလဲ။ သံသယရွိခဲ့ရင္ အဘိဓၶါန္ကိုဖြင့္ၾကည့္လိုက္ပါ။ Oxford အဘိဓါန္ကေတာ့ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ျခင္းကိုရုတ္တရက္ တုန္ခါ၊ က်ံဳ႕၊ တက္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈ၊ ရုတ္တရက္တက္လာတဲ့ ရာဂႏိႈးဆြမႈ တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္လို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ပါတယ္။Merriam-Websterအဘိဓၶါန္ကေတာ့ ဒီလိင္အေတြ႔အၾကံဳကိုပိုအေသးစိတ္ေဖၚျပထားပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြမွာသုတ္ပိုးလႊတ္ျခင္းနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာမိန္းမကိုယ္က်ံဳ႕ျခင္းတို႔နဲ႔အတူ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ အေရာက္မွာအာရံုေၾကာနဲ႔ၾကြက္သားဆိုင္ရာအရည္မ်ားေပါက္ထြက္ထားျခင္းလို႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ပါတယ္။
လူအေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ေရာက္ဖို႔ ဘာေတြလိုအပ္လဲဆိုတာသိၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခ်ိ႕သူေတြမွာလိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္မေရာက္ႏိုင္တာ၊ ဒီလိုတံု႔ျပန္မႈကိုဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ၊ နဲ႔ ဒီအေတြ႕အႀကံဳျဖတ္သန္းရရင္ ခႏၵာကိုယ္မွာဘာေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ မသိၾကပါဘူး။

လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ေရာက္ဖို႔ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ တုန္႔႔ျပန္မႈအဆင့္ သံုးခု

၎လႈပ္ရွားမႈေတြမွာပါဝင္ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါ (ထိုးသြင္းတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ၊ တစ္ကုိယ္ရည္ ဆႏၵေျဖေဖ်ာက္ျခင္းနဲ႔ လိင္မဆက္ဆံခင္ လႈ႔ံေဆာ္မႈ)ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အစီအစဥ္က်တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ” လို႔ ေဖၚျပပါတယ္။
လိင္ဆက္ဆံတုန္႔ျပန္မႈ စက္ဝုိင္းကိုေလးဆင့္ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္လႈပ္ရွားျခင္း၊ တိုးတက္မႈတန္းသြားျခင္း၊ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းနဲ႔ ျပန္လည္ေျပေပ်ာက္သြားျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆင့္ေတြ ဘယ္မွာစၿပီးဘယ္မွာဆံုးလဲဆိုတာေသခ်ာသတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းမရွိပါဘူး။ ဒါေတြအကုန္လံုးဟာလိင္မႈဆိုင္ရာတုန္႔ျပန္မႈေနတဲ့ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေနတဲ့ ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစက္ဝုိင္းဟာလိင္ပိုင္းဆိုင္ရာလႈံ႔ေဆာ္ခံရရင္ ခႏၶာကိုယ္မွာဘာေတြျဖစ္တယ္ဆိုတာရဲ႔ ေယဘုယ်က်တဲ့ အၾကမ္းမ်ဥ္းေဖၚျပခ်က္ဆိုတာစိတ္မွာမွတ္သားထားပါ။ လူတစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦးၾကား၊ မတူညီတဲ့ လိင္မႈအျဖစ္အပ်က္ေတြၾကားမွာကြာျခားမႈေတြ အေျမာက္အျမားရွိႏိုင္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသားေရာအမ်ိဳးသမီးပါ ဒီအဆင့္ေလးခုကို ျဖတ္သန္းၾကရပါတယ္။ ကြာျခားတာကေတာ့ အခ်ိန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေယာက်္ားေတြကလိင္ဆက္ဆံစဥ္ လိင္စိတ္အထြတ္အထိပ္ကိုအရင္ေရာက္ၾကၿပီးအမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ ဒါကိုေရာက္ဖို႔ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ၾကာတတ္ၾကပါတယ္။

သင္စိတ္လႈပ္ရွားရင္ သင့္ခႏၶာကိုယ္မွာဘာေတြျဖစ္ပါသလဲ။

ဒီအဆင့္ကေတာ့ စိတ္လႈပ္ရွားဖြယ္ လႈံ႔ေဆာ္မႈတစ္ခုအျပီး ၁၀ မွ ၃၀ စကၠန္႔အတြင္းစတင္ၿပီးမိနစ္အနည္းငယ္ကေနနာရီေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသား။          ။ လိင္တံအနည္းငယ္ ေထာင္မတ္လာပါလိမ့္မယ္။ ႏုိ႔သီးေခါင္းေတြလည္းေထာင္မတ္လာႏိုင္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသမီး။         ။ မိန္းမကိုယ္ ေခ်ာဆီထြက္ျခင္းစတင္လာပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္ဟာက်ယ္ၿပီးရွည္လာပါတယ္။ အျပင္ႏႈတ္ခမ္း၊ အတြင္းႏႈတ္ခမ္း၊ မိန္းမအဂၤါအေစ့နဲ႔ တခါတရံ႔ ရင္သားေတြဟာစတင္ေရာင္ရမ္းလာမွာပါ။
ႏွစ္ေယာက္လံုး။    ။ ႏွစ္ေယာက္လံုးမွာ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း၊ ေသြးဖိအားနဲ႔ အသက္ရွဴႏႈန္းေတြ တက္လာမွာပါ။
တခ်ိန္တည္းမွာပဲသင့္ဦးေႏွာက္ဟာအစြမ္းထက္တဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြျဖစ္တဲ့ Dopamine နဲ႔ Oxytocin (အဓိကအားျဖင့္ Dopamine)နဲ႔ ျပည့္လာမွာပါ။ Dopamine ဟာအရင္ထြက္လာၿပီးစိတ္ပါဝင္စားမႈကိုတိုးတက္ေစပါတယ္။ Oxytocin ဟာေနာက္မွထြက္လာၿပီးသင့္ကိုတြယ္ျငိေစပါတယ္ (ဒါ့ေၾကာင့္သူ႔ကိုေပြ႔ဖက္တဲ့ ေဟာ္မုန္းလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္)။
သူတို႔ႏွစ္ခု (neurotransmitters) ေတြဟာရုတ္တရက္ ဘာလို႔ခံစားလိုက္ရတာလဲဆိုတာကိုရွင္းျပပါတယ္။ ခဏတာဆိုရင္ေတာ့လိင္စိတ္ႏိုးၾကားလာခ်ိန္မွာလိင္ဆက္ဆံသူကိုတြယ္ျငိေစပါတယ္။ Rutgers University က Barry Komisarukကေတာ့ လိင္စိတ္ႏိုးၾကားခ်ိန္မွာဦးေႏွာက္ရဲ႕ အေနအထားဟာမီးရွဴးမီးပန္းေတြလိုမ်ိဳးလင္းလက္လာပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ေျခာက္ေနရာေလာက္မွာ ႏိႈးေဆာ္ခံရၿပီးစိတ္ခံစားခ်က္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ amygdala၊ မွတ္ဥာဏ္ ထိန္းသိမ္းမႈေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ hippocampusနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ ထိေတြ႔မႈေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြကိုကူညီေဆာင္ရြက္ေပးတဲ့ anterior insulaတို႔ ပါဝင္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ဦးေနွာက္ေတြရာလိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏိႈးေဆာ္မႈေတြကိုတုန္႔ျပန္ရာမွာမတူညီၾကပါဘူး။ မႏွစ္ကထုတ္ထားတဲ့ ေလ့လာမႈတစ္ခုမွာအမ်ိဳးသားနဲ႔အမ်ိဳးသမီးေတြကိုစိတ္လႈပ္ရွားဖြယ္ ရုပ္ရွင္ေတြ ၾကည့္ရႈေစၿပီးသူတို႔ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ကို fMRI သံုးၿပီးသုေတသီေတြကစစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြေရာအမ်ိဳးသမီးေတြပါ ရုပ္ရွင္ၾကည့္ေနစဥ္ ခံစားရတဲ့ ခံစားမႈေတြကိုအစီရင္ခံေပမယ့္ သုေတသီေတြကေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြမွာamygdalaထဲမွာဦးေႏွာက္လႈပ္ရွားမႈေတြ ပိုမိုေတြ႔ရွိရၿ႔ပီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာေတာ့ မေတြ႔ရွိရပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ သုေတသနအရအမ်ိဳးသမီးေတြမွာမိန္းမကိုယ္၊ မိန္းမကိုယ္အဂၤါ အေစ့၊နဲ႔ ႏို႔သီးေခါင္းေတြဟာ sensory cortex ရဲ႕ တိက် တူညီတဲ့ ေနရာကိုတုန္႔ျပန္ၾကပါတယ္။ ဒါဘာကိုဆိုလိုလဲဆိုေတာ့ ရမၼက္ေသြးၾကြလြယ္တယ္လို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာအကုန္လံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုေျပာျပဖို႔ သိပၸံဆိုင္ရာေလ့လာခ်က္မလိုအပ္ပါဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။

တိုးတက္မႈတန္းသြားျခင္းအဆင့္မွာသင့္ခႏၶာကိုယ္မွာဘာေတြျဖစ္ပါသလဲ။

စိတ္လႈပ္ရွားမႈအဆင့္မွာ ျဖစ္ပြားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြဟာဆက္လက္ျဖစ္ပြားပါတယ္။
အမ်ိဳးသား။          ။ေဝွးေစ့ေတြဟာကပ္ပယ္အိတ္ထဲကိုဆြဲယူျခင္းခံရပါတယ္။ လိင္တံဟာအျပည့္အဝေထာင္မတ္လာပါတယ္။
အမ်ိဳးသမီး။         ။ မိန္းမကိုယ္ ႏႈတ္ခမ္းေတြ ေဖါင္းလာပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္အျပင္ဘက္ သံုးပံုတစ္ပံုရဲ႕ နံရံကတစ္ရွဴးေတြဟာေသြးေတြနဲ႔ ေရာင္ရမ္းလာၿပီးမိန္းမကိုယ္အဝကက်ဥ္းေျမာင္းလာပါမယ္။ မိန္းမအဂၤါအေစ့ဟာသူ႔အဖံုးထဲဝင္ၿပီးေပ်ာက္ကြယ္သြားပါမယ္။ သတိျပဳမိဖု႔ိခက္ခဲေသာ္လည္းမိန္းမကိုယ္အတြင္း ႏႈတ္ခမ္းဟာအေရာင္ေျပာင္းလာပါမယ္။ ကေလးမေမြးဖူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ ႏႈတ္ခမ္းသားေတြဟာပန္းေရာင္ကေနအနီေရာင္ေျပာင္းလာပါမယ္။ ကေလးရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဆိုရင္ေတာ့ အေရာင္ဟာအနီေရာင္ကေနခရမ္းရင့္ေရာင္ကုိေျပာင္းလာပါမယ္။
ႏွစ္ေယာက္လံုး။    ။ အသက္ရွဴႏႈန္းနဲ႔ ေသြးခုန္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာပါမယ္။ ရုတ္တရက္ေသြးျဖာဆင္းျခင္းဟာအစာအိမ္၊ ရင္ဘတ္၊ ပုခံုး၊ လည္ပင္းနဲ႔ မ်က္ႏွာတို႔မွာ ျဖစ္ေပၚပါမယ္။ ေပါင္၊ တင္ပဆံု၊ လက္နဲ႔ တင္ပါး ၾကြက္သားေတြဟာတင္းလာၿပီးေတာ့ ဖ်တ္ခနဲအေၾကာဆြဲျခင္းေတြ စတင္ျဖစ္ေပၚပါမယ္။
တိုးတက္မႈတန္းသြားျခင္းအဆင့္မွာ ႏိႈးေဆာ္မႈဟာအႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာအျမင့္ဆံုးကိုေရာက္ရွိႏိုင္ၿပီး ျပန္ေပ်ာက္သြားကာ ျပန္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။ဒီအဆင့္ရဲ႕ ထိပ္ဆံုးကိုေရာက္ရွိခဲ့ရင္ လိင္စိတ္ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းကလိုက္လာပါလိမ့္မယ္။ လိင္စိတ္ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ရင္ လိင္မႈဆိုင္ရာတင္းက်ပ္မႈ အကုန္ေျဖေလ်ာ့သြားမွာပါ။ လိင္စိတ္ အထြတ္အထိပ္မေရာက္ခင္မွာသာ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း၊ အသက္ရွဴျခင္း၊ ေသြးဖိအားနဲ႔ ၾကြက္သားတင္းမႈတို႔ဟာအျမင့္ဆံုးကိုေရာက္တာျဖစ္ပါတယ္။
လိင္စိတ္ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းဟာလိင္တုန္႔ျပန္မႈ စက္ဝုိင္းရဲ႕ အျမင့္ဆံုးအဆင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆင့္ဟာအတိုဆံုးအဆင့္ျဖစ္ၿပီးစကၠန္႔အနည္းငယ္သာ ၾကာျမင့္ပါတယ္။

လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္တဲ့အဆင့္မွာသင့္ခႏၶာကိုယ္မွာဘာေတြျဖစ္ပါသလဲ။

ဒါဟာစက္ဝုိင္းရဲ႕ အျမင့္ဆံုးအဆင့္ျဖစ္ၿပီးအတိုဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ စကၠန္႔အနည္းငယ္သာ ၾကာျမင့္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသား။          ။အရင္ဆံုးသုတ္ပိုးေတြဟာဆီးလမ္းေၾကာင္းကအဖုထဲမွာစုစည္းပါလိမ့္မယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာသာအမ်ိဳးသားဟာအထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းကေသခ်ာၿပီလို႔ ခံစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ လိင္တံကတစ္ဆင့္ သုတ္ပိုးလႊတ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆင့္အတြင္းမွာလိင္တံကက်ံဳ႕ျခင္းေတြ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္။
အမ်ိဳးသမီး။         ။ မိန္းမကိုယ္နံရံရဲ႕ ပထမသံုးပံုတစ္ပံုဟာတစ္စကၠန္႔ရဲ႕ ရွစ္ပံုတစ္ပံုတိုင္းစီးခ်က္က်က် က်ံဳ႕ခ်ဲ႕ျခင္းေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ က်ံဳ႕ခ်ဲ႕ျခင္းေတြရဲ႕ ျပင္းထန္မႈကေတာ့ လူတစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္မႈအေပၚမူတည္ပါတယ္။ သားအိမ္ၾကြက္သားေတြကလည္းသတိထားမိဖို႔ခက္ခဲေပမယ့္ က်ံဳ႕ခ်ဲ႕ျခင္းေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ႏွစ္ေယာက္လံုး။    ။ အသက္ရွဴျခင္း၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းနဲ႔ ေသြးဖိအားေတြဟာဆက္လက္တက္လာမွာပါ။ ၾကြက္သားတင္းျခင္းနဲ႔ ေသြးေၾကာေဖါင္းျခင္းဟာအျမင့္ဆံုးကိုေရာက္ရွိမွာပါ။ တခါတေလမွာလိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းဟာလက္၊ ေျခေထာက္ေတြက ၾကြက္သားေတြ ဆုတ္ကိုင္မႈျဖစ္တဲ့ တုန္႔ျပန္မႈနဲ႔လည္းအတူလာတတ္ပါတယ္။အမ်ိဳးသားေရာအမ်ိဳးသမီးမွာပါ လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္စဥ္မွာဦးေႏွာက္ကိုသတင္းပို႔ေပးတဲ့ အာရံုေၾကာေလးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ Hypogastric nerve ဟာအမ်ိဳးသမီးေတြမွာသားအိမ္နဲ႔ သားအိမ္ေခါင္းနဲ႔ အမ်ိဳးသားေတြမွာသုတ္ရည္ဂလင္းကေနအခ်က္ျပမႈေတြကိုသယ္ေဆာင္ပါတယ္။ Pelvic nerve ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာမိန္းမကိုယ္နဲ႔ သားအိမ္ေခါင္းနဲ႔ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးမွာစအိုလမ္းေၾကာင္းကေနအခ်က္ျပမႈေတြကိုသယ္ေဆာင္ပါတယ္။ Pudendal Nerve ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးမွာမိန္းမအဂၤါအေစ့နဲ႔ အမ်ိဳးသားမွာကပ္ပယ္အိပ္နဲ႔ လင္တံတုိ႔ကအခ်က္ျပမႈေတြကိုသယ္ေဆာင္ပါတယ္။Vagus nerve ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာသားအိမ္ေခါင္း၊ သားအိမ္ နဲ႔ မိန္းမကိုယ္တုိ႔ကအခ်က္ျပမႈေတြကိုသယ္ေဆာင္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလိင္မႈအထြတ္အထိပ္ျခင္းကြားျခားခ်က္

လိင္ဆက္ဆံစဥ္ အမ်ိဳးသားေရာအမ်ိဳးသမီးပါ မတူညီတဲ့ အျပဳအမူေတြ ျပဳလုပ္ၾကေပမယ့္ သူတို႔ႏွစ္မ်ိဳးရဲ႕ ဦးေႏွာက္ေတြဟာကြာျခားျခင္းမရွိပါဘူး။ လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္စဥ္မွာေဘးဘက္က Orbitofrontal cortex (ဘယ္ဘက္မ်က္လံုးအေနာက္ကဦးေႏွာက္ေနရာ) ဟာပိတ္သြားပါတယ္။ ဒီေနရာဟာက်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္တဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြကိုေပးတဲ့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ Journal of Neuroscienceရဲ႕ Medical Daily report   အရလိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္စဥ္မွာလိင္ႏွစ္မ်ိဳးလံုးရဲ႕ ဦးေႏွာက္ေတြဟာဘိန္းသံုးထားတဲ့သူေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္နဲ႔ တူသြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အမ်ိဳးသမီးေတြဟာလံုျခံဳမႈရွိတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြကိုရရွိၿပီးအမ်ိဳးသားေတြကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို ျပဳေနက် အရာတစ္ခုလိုသေဘာထားၾကပါတယ္။
လိင္ႏွစ္မ်ိဳးလံုးမွာကြာျခားခ်က္ကေတာ့ PAG မွာရွိပါတယ္။ ဒါဟာအမ်ိဳးသမီးေတြ လိင္ဆက္ဆံရင္ ႏိႈးဆြတဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ PAG ဟာရုတ္တရက္ ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ တုန္႔ျပန္မႈေတြကိုထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီးအမ်ိဳးသားေတြမွာေတာ့ လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္စဥ္မွာ ႏိႈးေဆာ္ျခင္းမရွိပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာhippocampus amygdalaမွာႏိႈးေဆာ္မႈေတြက်ဆင္းျခင္းကိုခံစားရၿပီးလိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္စဥ္မွာေၾကာက္ရြံ႔မႈနဲ႔ စိတ္ပူမႈေတြကိုထိန္ခ်ဳပ္ျခင္းကိုကူညီေပးပါတယ္လို႔ ေလ့လာမႈတစ္ခုကေတြ႔ရွိထားပါတယ္။
ဒါဟာဘာမတူညီမႈေတြကိုဆိုလိုတာပါလဲ။ မိန္းကေလးေတြမွာလံုျခံဳစိတ္ခ်ခ်င္တဲ့ ခံစားခ်က္နဲ႔ လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္လိုျခင္းေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြကလႈပ္ရွားလာၿပီးေယာက်္ားေလးေတြမွာေတာ့ ဒါေတြကအေရးႀကီးခ်င္မွ ႀကီးမွာပါလို႔ သုေတသီေတြကေကာက္ခ်က္ခ်ၾကပါတယ္။ သုေတသီေတြကအမ်ိဳးသားေတြဟာလိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္စဥ္မွာထုတ္လႊတ္တဲ့ oxytocin ရဲ႕ သက္ေရာက္မႈကိုအမ်ားႀကီးခံရမွာမဟုတ္ဘူးလို႔လဲယံုၾကည္ပါတယ္။
Oxytocin ဟာရင္းႏွီးမႈ၊ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ ကိုယ္လက္နွီးေနွာတဲ့ စိတ္ခံစားမႈေတြကို လႈ႔ံေဆာ္ေပးပါတယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြက ဒါ့ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာလိင္ဆက္ဆံၿပီးရင္ကိုယ့္ကိုကိုယ္ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းေတြ ျဖစ္လြယ္တာလို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ သုေတသီေတြကအမ်ိဳးသားေတြမွာဦးေနွာက္ရဲ႕ ေယာက်္ားေဟာ္မုန္းပမာဧဟာ oxytocin ကိုတိုက္ထုတ္တာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေတြဟာခ်စ္ျခင္းေမတၱာရဲ႕ ခံစားမႈေတြကိုသက္ေရာက္မႈမရွိေစပဲခ်ိန္းေတြ႔ျခင္းနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံျခင္းဟာသူတို႔အတြက္ ေထြေထြထူးထူးမရွိတာပါလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
အမ်ိဳးသမီးေတြဟာလိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္မႈကိုအၾကိမ္မ်ားစြာခံစားႏိုင္ေပမယ့္ အမ်ိဳးသားေတြကေတာ့ ျပန္ေကာင္းဖုိ႔ အခ်ိန္လိုပါတယ္။
လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္ၿပီးရင္ လိင္ဆက္ဆံသူေတြဟာေျပေပ်ာက္တဲ့အဆင့္ (သုိ႔) နာလန္ထူအဆင့္ကိုဝင္ေရာက္လာပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာ ခႏၶာကို္ယ္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ပံုမွန္အတိုင္း ျပန္ျဖစ္လာပါတယ္။ ေရာင္ရမ္းမႈေတြ ေပ်ာက္သြားတယ္။ ၾကြက္သားေတြ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျပန္အနားယူလာပါတယ္။ ဒီအဆင့္ကိုေတာ့ ေပ်ာ္ရႊင္မႈနဲ႔ စိတ္ခ်မ္းသာတဲ့ ခံစားခ်က္တစ္ခုနဲ႔ ေဖၚျပၿပီးရင္းႏွီးမႈကိုတိုးတက္ေစကာပင္ပန္းမႈလည္းတခါတရံျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ဒါ့ျပင္ လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းရဲ႕အဆင့္ေတြထဲမွာအမ်ိဳးသားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးအဓိကကြာျခားခ်က္ကေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြထက္အမ်ိဳးသမီးေတြမွာတိုးတက္မႈတန္းသြားျခင္းအဆင့္ကိုေရာက္စရာမလိုပဲအခ်ိန္တိုအတြင္းလိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းကိုအၾကိမ္ၾကိမ္ ေရာက္ရွိႏိုင္တဲ့ စြမ္းအားရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းကိုအၾကိမ္ၾကိမ္ ေရာက္ရွိျခင္းဟာဆက္တိုက္လံႈ႔ေဆာ္ေနမႈနဲ႔ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကိုစိတ္ဝင္စားမႈေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။
တျခားတစ္ဘက္က ၾကည့္ရင္ သုတ္ပိုးလႊတ္ၿပီးရင္ အမ်ိဳးသားေတြဟာနာလန္ထူတဲ့အဆင့္ကိုဝင္ေရာက္လာပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာေနာက္တစ္ေခါက္ လိင္အထြတ္အထိပ္ ေရာက္ဖို႔နဲ႔ သုတ္ပိုးလႊတ္ဖို႔ဆိုတာသဘာဝအရမျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီလိုအနားယူတဲအခ်ိ္န္ဟာတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ကြာျခားၿပီးအသက္ႀကီးလာတာနဲ႔အမွ် ၾကာရွည္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္းလူတခ်ိဳ႕ကေတာ့ လိင္မႈအထြတ္အထိပ္ေရာက္ျခင္းကိုအၾကိမ္ၾကိမ္ရရွိႏုိင္ဖို႔ သုတ္ပိုးမလႊတ္ပဲေရာက္ရွိေအာင္ သင္ယူၾကပါတယ္။

https://happykey7.com/?p=680

အာသာေျဖတဲ့ ေယာက္်ားေတြကို မေျဖတဲ့ေယာက်္ားေတြက လုိက္မမွီႏိုင္တဲ့ ဒီအခ်က္ (၁၀)ခု

on အာသာေျဖတဲ့ ေယာက္်ားေတြကို မေျဖတဲ့ေယာက်္ားေတြက လုိက္မမွီႏိုင္တဲ့ ဒီအခ်က္ (၁၀)ခု

အမ်ိဳးသားေတြ အာသာ​ေျဖျခင္​းေၾကာင့္ ရရွိေသာ ေကာင္းက်ိဳး (၁၀) ခု

၁။သုတ္​လြတ္​​ေစာျခင္​းကို​ေျဖရွင္​းနိုင္​သည္​။

​ေလ့လာခ်က္​​ေတြအရ လိင္​မဆက္​ဆံခင္​ ၂ နာရီ အလိုမွာအာသာ​ေျဖထားမယ္​ဆိုရင္​ ဆက္​ဆံတဲ့ အခါပိုမိုၾကာရွည္​တာကို​ေတြရပါတယ္​။

၂။ဆီးက်ိတ္​ကင္​ဆာျဖစ္​ျခင္​းကိုကာကြယ္​နိုင္​သည္​။

​ေလ့လာခ်က္​​ေတြအရ တပတ္​မွာ ၅ ႀကိမ္​နဲ႔ အထက္​ သုတ္​လႊတ္​တဲ့ အမ်ိဳးသား​ေတြက အျခားသူ​ေတြထက္​ ဆီးက်ိတ္​ကင္​ဆာျဖစ္​ဖို႔ ၃ ဆ ​ေလ်ာ့နည္​း​ေစတာ ​ေတြရာတယ္​။

၃။ ပိုမိုမာ​ေၾကာသန္​မာ​ေစသည္​။

အာသာ​ေျဖျခင္​းျဖင္​့ တင္​ပဆံုႂကြက္​သား​ေတြကိုသန္​မာ​ေစၿပီး ပိုမိုသန္​စြမ္​း​ေစနိုင္​ပါတယ္​။

၄။ သုတ္​ပိုမ်ား၏လႈပ္​ရွားမႈကိုတိုးျမင္​့​ေစနိုင္​သည္​။

လိင္​မဆက္​ဆံခင္​ အာသာ​ေျဖျခင္​းအားျဖင္​့ အိုမင္​း​ေနတဲ့ သုတ္​ပိုးမ်ား ထြက္​သြားၿပီး​ေနာက္​ တက္​ႂကြႏုပ်ိဳတဲ့ သုတ္​ပိုး​ေတြက ဆက္​ဆံခ်ိန္​ ထြက္​လာတဲ့ အတြက္​ ကိုယ္​၀န္​ရဖို႔ရာခိုင္​နႈန္​းပိုမ်ား​ေစပါတယ္​။

၅။ပိုမိုၾကာရွည္​းစြာထိန္​းထားနိုင္​မယ္​။

အာသာ​ေျဖတဲ့ အခ်ိန္​သုတ္​လြတ္​မယ္​့အခ်ိန္​ ကိုသိမယ္။ဘယ္​အခ်ိန္​ရပ္​ရမယ္​ဆိုတာကိုသိ​ေအာင္​​ေလ့က်င္​ျခင္​းအားျဖင္​့ သုတ္​လႊတ္​​ေစာတာကို ထိန္​းထားနိုင္​လိမ္​့မယ္​။

၆။ နွာ​ရည္​ယိုျခင္​းကိုသက္​သာ​ေစတယ္​။

လိင္​ဆက္​ဆံ​ေနစဥ္​နဲ႔ အာသာ​ေျဖ​ေနစဥ္​ နာ​ေခါင္​းအတြင္​း​ေသြး​ေၾကာမ်ားက်ယ္​လာျခင္​း​ေၾကာင္​့ အ​ေအးပိတုပ္​​ေကြး​ေၾကာင္​့ျဖစ္​တဲ့ နာရည္​ယိုျခင္​းကို​​ေကာင္​းမြန္​​ေစနိုင္​တယ္​လို႔ ​ေလ့လာမႈတခုကဆုပါတယ္​။

၇။စိတ္​ဖိစီးမႈမ်ားနွင္​့ စိတ္​က်​ေရာဂါကိုသက္​သာ​ေစနိုင္​တယ္​။

အာသာ​ေျဖျခင္​းက စိတ္​ဖိစီးမႈ​ေလ်ာ့က်​ေစတဲ့ ​ေအာက္​စီတိုစင္​ ဆိုတဲ့ ​ေဟာ္​မုန္​းကိုထြက္​​ေစလို႔ စိတ္​ဖိစီးမႈ​ေလ်ာ့​ေစတဲ့ ကုသျခင္​း​ေတြမွာလည္​းသံုးပါတယ္​။

၈။ခုခံအားကိုတိုးျမင္​့​ေပးတယ္​။
​
ေကာ္​တီ​ေစာ ဆိုတဲ့ ​ေဟာ္​မုန္​းကိုထြက္​​ေစျခင္​းျဖင္​့ ခုခံအားတိုးျမင္​့​ေပးရာမွာ အ​ေထာက္​ကူျပဳပါတယ္​။

၉။ စိတ္​ခံစားမႈကိုျမင္​့တင္​​ေပးတယ္​။
​
ေနာက္​ထပ္​ ထြက္​တဲ့ ​ေဟာ္​မုန္​းက​ေတာ့ ဒိုပါမင္​း ဆိုတဲ့ ဓာတ္​ပါ သူက​ေတာ့ မိမိကိုယ္​ကို ​ေက်နပ္​​ေစတယ္​၊ စိတ္​ခံစားမႈ​ေကာင္​း​ေအာင္​ျပဳလုပ္​​ေပးနိုင္​ပါတယ္​။

၁၀။ မလိုအပ္​​ေသာကိုယ္​၀န္​ နဲ႔ လိင္​မႈတဆင္​့ကူးစက္​​ေရာဂါ​ေတြကိုသက္​သာ​ေစတယ္​။

က​ေလးမလိုခ်င္​တဲ့ စံုတြဲ​ေတြအတြက္​ အျပန္​လွန္​ အာ​သာ​ေျဖ​ေပးျခင္​းက ​ေက်နပ္​မႈရ​ေစတဲ့ နည္​းတခုပါပဲ။ဒါပင္​မဲ့ အမ်ိဳးသားလိင္​တံက အမ်ိဳးသမီးအဂၤါ နားထိ​ေတြပြတ္​သပ္​မိရင္​​ေတာ့ ကိုယ္​၀န္​ရဖို႔ အခြင္​လမ္​းရွိလာနိုင္​ပါတယ္​။

ကူးစက္​​ေရာဂါရွိမယ္​ဆုရင္​​ေတာ့ လိင္​အဂၤါ မွထြက္​တဲ့ အ​ေရ ​ေတြထိ​ေတြျခင္​းက လိင္မွတဆင္​့ကူးစက္​​ေရာဂါ​ေတြျဖစ္​​ေစပါတယ္​။

သီးျခား အလြတ္​သ​ေဘာ​ေလ့လာခ်က္​​ေတြျဖစ္​ပါတယ္​။ အခု​ေျပာျပထားတဲ့ အက်ဳး​ေတြ ​အကုန္​ ​ေသခ်ာ​ေပါက္​ရမယ္​လို႔ ​ေတာ့ မ​ေျပာနိုင္​ပါ။

ဗဟုသုတအ​ေနျဖင္​့သာဖက္​ရန္​။

ေအာင္မ်ိုးေဆြ (၁၇.၁.၁၈)
https://thadinyatkwat.com/archives/13192

လိင္​ဆက္​ဆ​ံျခင္​း၏အက်ိဳး​ေက်းဇူးမ်ား

လိင္​ဆက္​ဆ​ံျခင္​း၏အက်ိဳး​ေက်းဇူးမ်ား

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=288882421736532&id=276540422970732&__xts

သုတ္ပိုး အားေကာင္းေစတဲ့ ထိပ္တန္း အစားအစာမ်ား

July 10, 2018 Admin Kwee HEALTHY 0

အမ်ိဳးသားေရာ အမ်ိဳးသမီးပါ က်န္းမာအားေကာင္းတဲ့ သုတ္ပိုးမ်ား ပိုင္ဆိုင္ဖို႔႔ကလည္း အလြန္အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒီအတြက္ အစားအေသာက္ အေနအထိုင္မွန္ဖို႔က အလြန္ကို အေရးၾကီးပါတယ္။ အခုေဖာ္ျပေပးထားတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကေတာ့ သုတ္ပိုးအားေကာင္းေစနိုင္တဲ့ အစားအစာေတြျဖစ္လို႔ ဂရုစိုက္ စားသံုးသင့္ပါတယ္။

၁။ Dark Chocolate

Dark Chocolate မွာပါဝင္တဲ့ အမိုင္နိုအက္ဆစ္နွင့္ အျခားဓါတ္မ်ားက သုတ္ပိုးအေရအတြက္ကို မ်ားျပားကာ အားေကာင္းေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ခ်စ္တင္းေနွာတဲ့အခါမွာ orgasms ရရွိမႈကိုလည္း တိုးတက္ေစပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အလြန္အကြ်ံစားသံုးျခင္းက ဝိတ္တက္ျခင္းနွင္ ့အျခားဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္ ။ ပံုမွန္ အေနေတာ္ စားသံုးျခင္းက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

၂။ကမာ၊ မုတ္ေကာင္

Zinc ဓါတ္က သုတ္ပိုးထြက္မႈနွင့္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ testosterone level ကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ကမာ၊ မုတ္ေကာင္မ်ားဟာ Zinc ဓါတ္ အလြန္ေပါၾကြယ္ဝတာေၾကာင့္ သုတ္ပိုးအားေကာင္းဖို႔ အစားသင့္ဆံုး အစားအစာထဲမွာ ပါပါတယ္။ testosterone level ကို ျမင့္တင္ေပးတာေၾကာင့္လည္း ခ်စ္တင္းေနွာရာမွာ လိုအပ္တဲ့ လိင္စိတ္ကိုတက္ေစပါတယ္။ ကေလးရရွိနိုင္ဖို႔အတြက္ည္း အခြင့္အလမ္းမ်ားတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

၃။ ဥ

ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥမွာပါဝင္တဲ့ ဗီတာမင္အီးဟာ က်န္းမာအားေကာင္းတဲ့ သုတ္ပိုးထုတ္လႊတ္မႈကို စြမ္းေဆာင္ေပးပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ က်န္းမာတဲ့သုတ္ပိုးကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ားမွလည္း ကာကြယ္မႈေပးပါတယ္။

၄။ ငွက္ေပ်ာသီး

ငွက္ေပ်ာသီးမွာပါဝင္တဲ့ Bromelain လို႔ေခၚေဝၚတဲ့ အင္ဇိုင္းဟာ အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္ ကာမဂရာဂစိတ္ကို တိုးျမင့္ေစပါတယ္တဲ့။ ဒါ့အျပင္ ဗီတာမင္ဘီၾကြယ္ဝလို႔ သက္လံုအားေကာင္းေစလို႔ လိင္ဆက္ဆံရာမွာ အားအင္ျပည့္ျဖိဳးေနေစပါတယ္။

၅။ ဖရံုေစ့

ဖရုံေစ့စားသံုးျခင္းက testosterone ထုတ္လႊတ္ျခင္းကို တိုးတက္ေစျပီး အေရအတြက္မ်ားကာ အရည္အေသြး ေကာင္းမြန္တဲ့ သုတ္ပိုးမ်ားကို ထုတ္လုပ္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ရလိုတဲ့ ဇနီးေမာင္နွံမ်ား စားသံုးေပးသင့္ေၾကာင္းလည္း မၾကာခဏ တိုက္တြန္းေလ့ ရွိပါတယ္။

၆။ ၾကက္သြန္ျဖဴ

ၾကက္သြန္ျဖဴကေတာ့ က်န္းမာေရးကိစၥအဝဝအတြက္ မပါမျဖစ္ အထိေရာက္ဆံုး အရာတစ္ခုပါပဲ။ သို႔ေသာ္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မသိတာက ၾကက္သြန္ျဖဴဟာ သုတ္ပိုးအားေကာင္းဖို႔ အေထာက္အကူ အမ်ားၾကီး ျပဳေပးတယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ၾကက္သြန္ျဖဴမွာပါဝင္တဲ့ allicin လို႔ေခၚတဲ့ compound ဟာ အမ်ိဳးသားအဂၤါသို႔ ေသြးလည္ပတ္မႈ ေကာင္းေစျပီး သုတ္ပိုးထုတ္လႊတ္မႈ အေရအတြက္ကိုလည္း အားေကာင္းေစပါတယ္။

၇။ မုန္လာဥနီ

မုန္လာဥနီမွာလည္း အာဟာရဓါတ္မ်ားစြာပါဝင္ျပီး အဓိကအားျဖင့္ ဗီတာမင္ေအက သုတ္ပိုးထုတ္လႊတ္မႈ တိုးတက္ေစပါတယ္။ ဗီတာမင္ေအ ကို မုန္လာဥနီ မွ ရရွိနိင္သလို Oatmeal (အုပ္ဂ်ံဳ)၊ မက္မြန္သီးေျခာက္ နွင့္ အနီေရာင္ ငရုတ္ပြသီးတို႔မွလည္း စားသံုးရရွိနိုင္ပါတယ္။

Credit (ေရႊအင္းေလး)

လူငယ္ႏွင့္ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ား

လူငယ္ႏွင့္ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ား
“အစ္ကုိ ကၽြန္ေတာ္ ဟုိေန႔က ေဘာ္ဒါေတြေၿမွာက္ေပးတာနဲ႔ေလ အရက္ကလည္း နည္းနည္းမူးေနေတာ့ အဲဒါ..”

“ဆရာရယ္၊ သမီးကို ၿဖစ္ႏုိင္ရင္ ကူညီပါ၊ ခုမွ ဒုတိယႏွစ္ပဲ ရွိေသးေတာ့ အိမ္က ရည္းစားရွိမွန္းေတာင္ မသိေသးဘူး၊ ဘယ္လုိမွယူလို႔ မၿဖစ္လုိ႔ပါ၊ အေမတို႔သိရင္ သမီးကုိသတ္မွာ”

“ကၽြန္ေတာ့္မွာ အဲဒီလိုၿဖစ္ေနၿပီဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ့ေကာင္မေလးဆီေရာ ကူးသြားႏုိင္လား ဆရာ။ သူနဲ႔လည္း ကၽြန္ေတာ္အတူေနမိေသးတယ္”

မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးလုပ္ငန္းလုပ္ေနတဲ့ ကိုယ့္အတြက္ေတာ့ ဒီစကားေတြက မၾကားခ်င္မွအဆံုးပဲ။ လူငယ္ေတြရဲ႔ သဘာ၀ဟာ လြတ္လပ္ခ်င္တယ္၊ အရာရာကို စူးစမ္းခ်င္တယ္၊ လက္တည္႔စမ္းခ်င္တယ္၊ အေတြးအေခၚသစ္၊ အယူအဆသစ္ေတြကို သေဘာက်တယ္၊ လူစိတ္၀င္စားတာ ခံခ်င္တယ္၊ ေခတ္ေရွ႔ေၿပးခ်င္တယ္။ အဲဒီအတြက္ ဒီေန႔ေခတ္ လူငယ္ေတြၾကားမွာ တက္တူးေတြ ထုိးလာၾကတယ္၊ အ၀တ္အစား၊ ဖက္ရွင္ပံုစံေတြ ေၿပာင္းလာၾကတယ္၊ လက္မထပ္ခင္အတူေနတာေတြ ၿဖစ္လာတယ္။ မိန္းကေလးေတြ အရက္ေသာက္လာၾကတယ္၊ နည္းပညာအသံုးၿပဳမႈေတြ အရမ္းမ်ားလာတယ္။ ဒီလိုေၿပာင္းလဲလာတဲ့ လူေနမႈပံုစံေတြေၾကာင့္ တုိးတက္လာတာေတြ ရွိသလို၊ တစ္ဖက္မွာလည္း လူငယ္ေတြအေနန႔ဲ မလိုခ်င္ဘဲကုိယ္၀န္ရတာေတြ၊ ေရာဂါကူးစက္တာေတြ၊ ဒါေတြလည္း ၿဖစ္လာရတယ္။

အဲဒီလိုမ်ိဳးကိစၥေတြ ၿဖစ္လာၿပီဆုိရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေၿပာတတ္ၾကတယ္၊ လူငယ္ေတြ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာမရွိလို႔ ၿဖစ္ရတာ တဲ့။ ဟုတ္ပါတယ္၊ သူတို႔ေလးေတြမွာ ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာေတြ အားနည္းၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္မူလအေၾကာင္းရင္းက ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒါကေတာ့ “လူတစ္ေယာက္ခ်င္းစီမွာ ရွိတဲ့ လိင္နဲ႔မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးေတြကို လူငယ္ေတြ ရမေနၾကတာေၾကာင့္”ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး လို႔ ေၿပာလိုက္တုိင္းမွာ အေၿခခံအက်ဆံုး လုပ္ရမဲ့အခ်က္က လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီတုိင္းဟာ သူတစ္ပါးရဲ႔ အခြင့္အေရးကို ေလးစားေပးၾကဖုိ႔ပါပဲ။

“All individuals have to respect the rights of others.”

ဂ်ာနယ္တစ္ေစာင္မွာ ဖတ္ဖူးပါတယ္။ ၿပင္သစ္မွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ၿမန္မာလုပ္သားတစ္ေယာက္ကုိ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားတစ္ကားမွာ အာရွသားတစ္ေယာက္ေနရာလိုေနလုိ႔ ပါ၀င္သရုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ႔ ကမ္းလွမ္းတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္းကို သူက ၿပန္ေၿပာၿပထားတယ္၊ ‘ဒီမွာက Human rights ကို အေလးေပးၾကေတာ့ ကမ္းလွမ္းလာတဲ့သူေတြက ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႔အလုပ္ခ်ိန္၊ အားလပ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ေဘာလံုးကစားမဲ့အခ်ိန္၊ ဒါေတြအားလံုးကို ထည္႔စဥ္းစားၿပီးမွ ရုိက္ကြင္းလာရမဲ့အခ်ိန္ကို အဆင္ေၿပေအာင္ စီစဥ္ေပးတယ္’ တဲ့။ လူ႔အခြင့္အေရးကုိ ေလးစားတန္ဖိုးထားတဲ့ ႏုိင္ငံမ်ားမွာေတာ့ လူလူခ်င္း မေၿပာနဲ႔၊ တိရိစာၦန္ကိုေတာင္ ေလးေလးစားစား ဆက္ဆံတတ္ၾကတယ္။ ကုိယ့္မွာ ဘာအခြင့္အေရးေတြ ရွိလဲဆုိတာကိုလည္း သိတယ္၊ ေတာင္းလည္းေတာင္းဆုိတတ္တယ္၊ အဲဒီလိုပဲ သူတစ္ပါးရဲ႔ အခြင့္အေရးေတြကုိလည္း တန္ဖိုးထားတယ္၊ ေလးစားတယ္။ ေၿပာရရင္ေတာ့ သူတု႔ိေတြဟာ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ ‘လူ’လုိ႔ ခံစားရတယ္၊ အဲဒီေတာ့ ေဘးပတ္၀န္းက်င္က လူေတြကုိလည္း ‘လူ’လို႔ၿမင္ႏုိင္ၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လို လူအခြင့္အေရး ဆုိတဲ့စကားလံုးကုိ မေန႔တစ္ေန႔ကမွ ပါးစပ္က က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေၿပာရဲတဲ့ တုိင္းၿပည္မ်ားမွာက်ေတာ့ ကုိယ့္မွာ ဘာအခြင့္အေရးေတြ ရွိမွန္းလည္း မသိဘူး၊ ရွိမွန္းေတာင္ မသိတဲ့ေနာက္ေတာ့ ေတာင္းဆုိရေကာင္းမွန္း ေလးစားရေကာင္းမွန္းလည္း မသိၾကေတာ့ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဆီက ဆရာ၀န္နဲ႔လူနာ၊ မိဘနဲ႔သားသမီး၊ ဆရာနဲ႔တပည္႔ ဆက္ဆံၾကတဲ့ပံုစံေတြကုိ သူတို႔ဆီက ပံုစံေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထုိးၾကည္႔ၾကည္႔ရင္ ဒီကြာၿခားခ်က္ကို အလြယ္တကူ သိႏုိင္တယ္။ ဒီေန႔လူငယ္ေတြ ၾကံဳေနရတဲ့ က်န္းမာေရးၿပႆနာမ်ားဟာလည္း အဲဒီလိုအခြင့္အေရးေတြ ဆံုးရႈံးေနရတာေၾကာင့္ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ားဆုိတာက လူသားအားလံုးနဲ႔ သက္ဆုိင္တာပါ။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္သူနဲ႔ အိမ္ေထာင္ၿပဳမယ္၊ ကေလးဘယ္ႏွေယာက္ယူမယ္ ဆုိတာေတြကုိ ဆံုးၿဖတ္ပုိင္ခြင့္၊ သာယာေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ အိမ္ေထာင္တစ္ခုကုိ ပိုင္ဆုိင္ႏုိင္ခြင့္၊ ဒါေတြပါပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ လူငယ္ေတြနဲ႔ အဓိကသက္ဆုိင္ေနတဲ့ အခြင့္အေရးေတြအေၾကာင္းပဲ ေၿပာသြားပါ့မယ္။

၁) မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအား ရွာေဖြရယူပုိင္ခြင့္

(Right to seek, receive and impart information related to sexual and reproductive health)

ခုနက လူၾကီးေတြ ေၿပာေၿပာေနၾကတဲ့ လူငယ္ေတြ အသိပညာမရွိလို႔ ဆုိတဲ့ကိစၥရဲ႔ အေၾကာင္းရင္းခံက ဒါပါပဲ။ လူၾကီးေတြ၊ ဆရာသမားေတြ၊ မိဘေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီအေၾကာင္းအရာေတြကို ကေလးေတြ မသိသင့္ဘူး၊ သိရင္ မဟုတ္တာေတြ လုပ္ကုန္ၾကလိမ့္မယ္ဆုိတဲ့ ေရွးရုိးစြဲအေတြးအေခၚေတြ ရွိေနၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ရွိရင္ ေပးမသိခ်င္ၾကဘူး၊ စာအုပ္ေတြဖတ္ရင္လည္း ပိတ္ပင္တယ္၊ ေမးလည္းၿပန္မေၿဖၾကဘူး၊ ပညာသင္ရမဲ့အရြယ္မွာ ပညာပဲသင္ လုိ႔ဆံုးမၾကတယ္။ တစ္ခါ မိန္းကေလးဆုိတာ အရွက္အေၾကာက္ၾကီးရမယ္ဆုိတဲ့ အဆံုးအမမ်ိဳးနဲ႔ ထပ္ေပါင္းလိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ မိန္းကေလးေတြရဲ႔ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာက ေတာ္ေတာ္ေလးကို နည္းသြားတယ္။ ကိုယ့္ခႏၶာကုိယ္ကရာသီေသြး ဘာေၾကာင့္ဆင္းရသလဲ၊ ကိုယ္၀န္ဆိုတာ ဘာေၾကာင့္ရရသလဲ၊ ဒါေတြကုိေတာင္ သိမေနၾကဘူး။ သိေအာင္လည္း မၾကိဳးစားၾကဘူး၊ ရွက္ေနေၾကာက္ေနၾကတယ္။ ဒီအခါမွာ ခု အားလံုးေတြ႔ေနၾကရသလို မလုိလားအပ္တဲ့ ၿပႆနာေတြအမ်ားၾကီး ၿဖစ္လာရတယ္။

လူၾကီးမိဘေတြက ‘သူတို႔ဒါေတြသိရင္ မဟုတ္တာလုပ္ကုန္ေတာ့မွာပဲ’ လုိ႔ယူဆၿပီး ပိတ္ပင္ခဲ့ၾကေပမဲ့ တကယ့္စစ္တမ္းေတြ လုပ္လုိက္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတို႔ထင္ထားတာနဲ႔ တက္တက္စင္ေအာင္ကုိ လြဲေနတာ ေတြ႔လုိက္ရတယ္။

လိင္ဆက္ဆံမႈမစခင္အရြယ္မွာ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးအသိပညာေတြ ရထားခဲ့တဲ့ လူငယ္ေတြဟာ မရခဲ့တဲ့ လူငယ္ေတြနဲ႔စာရင္ ပိုၿပီးက်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထုိင္ႏုိင္သတဲ့။

တကယ္ေတာ့ မ်ဳိးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးပညာေပး (Sexuality education) ဆိုတာ မီး လိုပါပဲ။ မသံုးတတ္ရင္ေတာ့ လူကိုဒုကၡေပးသြားႏုိင္ေပမဲ့ အသံုးၿပဳတတ္မယ္ဆုိရင္လည္း လူကုိ အမ်ားၾကီးအက်ိဳးၿပဳပါတယ္။ သိမွ မဟုတ္တာေတြ လုပ္ကုန္မွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ သိမွ မဟုတ္တာေတြ မလုပ္ေတာ့မွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူငယ္ေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေပး’သိ’ဖုိ႔ လိုပါတယ္။

၂) အရည္အေသြးၿမင့္ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈမ်ားအား လက္လွမ္းမီမီ ရယူပုိင္ခြင့္

(Right to access to the highest attainable standard of sexual and reproductive health)

ခုနကလို အသိပညာရဖုိ႔ ပိတ္ပင္ခံထားရတဲ့ လူငယ္တစ္ေယာက္ဟာ ေမွ်ာ္လင့္မထားဘဲ ၿပႆနာတစ္စံုတစ္ရာ ၾကံဳလာတဲ့အခါမွာလည္း အကူအညီေပးႏုိင္တဲ့ တုိင္ပင္ေဖာ္တုိင္ပင္ဖက္ ရယ္လု႔ိ မရွိဘူး။ အေဖသိရင္ သတ္မွာ၊ အေမသိရင္ သတ္မွာ စိတ္ပူေနရတယ္။ သူငယ္ခ်င္းကုိ ဖြင့္ဟတုိင္ပင္ေတာ့လည္း သူက ကုိယ္နဲ႔ထူးမၿခားနား။ အဲဒီမွာတင္ပဲ ကုိယ္၀န္ဖ်က္ခ်ဖုိ႔ တရားမ၀င္ေနရာေတြဆီ သြားတယ္၊ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ေတြၾကံစည္ၾက ၾကိဳးစားၾကတယ္၊ အဲဒီကေန မလုိလားအပ္တဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲၿပႆနာေတြ လိုက္လာပါေတာ့တယ္။

ဒီလိုၿပႆနာမ်ိဳး ၾကံဳေနရတ့ဲ လူငယ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေဆးခန္းတစ္ခုကို သြားၿပီး သူ႔အေၾကာင္းေတြ ဖြင့္ေၿပာ၊ အၾကံဥာဏ္ေတာင္း၊ ေဆးအကုခံဖုိ႔ဆုိတာ ေတာ္ေတာ္ေလး မလြယ္တဲ့ကိစၥပါ။ ေနမေကာင္းၿဖစ္လို႔ သြားၿပရသလို မလြယ္ပါဘူး။ အဲဒီအခါမွာ ေဆးခန္းက က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးသူေတြအေနနဲ႔ သတိထားစရာ အမ်ားၾကီးပဲ ရွိလာပါတယ္။ လူနာေတြမွာ ရွိတဲ့ အခြင့္အေရးတစ္ခုၿဖစ္တဲ့ Right to privacy and confidentiality ကုိ ေလးစားေပးဖု႔ိကေတာ့ အဓိကအသက္ပါပဲ။

အရည္အေသြးဆုိတာ ေဆးကုတာေတာ္ရံုတစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အရင္ဆံုးအေနနဲ႔ ဒီလူငယ္ေတြကို ေလးေလးစားစား ဆက္ဆံဖုိ႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒီလုိကူညီသူမဲ့ေနတဲ့ လူငယ္ေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကုိယ္တုိင္က ကရုဏာေဒါသနဲ႔ၿဖစ္ၿဖစ္ ကုိယ္ကုိယ္တုိင္ရဲ႔စိတ္ကုိက ဒီလိုုအမူအက်င့္ေတြကုိ မၾကိဳက္လုိ႔ၿဖစ္ၿဖစ္ ဆူမိမယ္၊ ေၿပာမိမယ္ဆုိရင္ သူတို႔ကုိ ေခ်ာက္ထဲတြန္းပုိ႔သလုိ ၿဖစ္သြားေတာ့မွာပါ။ ကိုယ္၀န္ရွိသြားၿပီ၊ ဒါဆုိ ယူလိုက္ေပါ့၊ ငါကေတာ့ မလုပ္ေပးႏုိင္ဘူးလုိ႔ တစ္ခြန္းတည္းေၿပာလိုက္တာဟာလည္း ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ရဲ႔ တာ၀န္မေက်ဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ယူဆပါတယ္။ သူ႔ရဲ႔ၿပႆနာကို ေသခ်ာနားေထာင္ေပးၿပီး တတ္ႏုိင္သမွ် အၾကံဥာဏ္ေပးတာ၊ ေဆြးေႏြးေပးတာေတြလည္း လုပ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ကုိယ့္ေဆးခန္းေတြမွာ privacy ေကာင္းေကာင္းရွိဖို႔လည္း လိုပါေသးတယ္။ အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ လွိ်ဳ႔၀ွက္ခ်က္ကုိ ထိန္းသိမ္းေပးၿခင္း (Confidentiality) ပါပဲ။ ဒါဟာ ဆရာ၀န္တုိင္းရဲ႔ က်င့္၀တ္တစ္ခု ၿဖစ္ေပမဲ့လို႔ ကုိယ့္ေဆးခန္းက ဆရာ၀န္မဟုတ္ေသာ တၿခား၀န္ထမ္းမ်ားကိုလည္း ေၿပာၿပထားဖုိ႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ အမ်ားအားၿဖင့္က ဒီလုိကိစၥဆုိရင္ မိဘအုပ္ထိန္းသူကိုေတာ့ သြားအသိေပးသင့္တယ္၊ ဒါမွ တာ၀န္ေက်ရာေရာက္မယ္လုိ႔ ခံစားတတ္ၾကလို႔ပါ။ ကာယကံရွင္ရဲ႔ဆႏၵမပါဘဲ သူ႔အတြင္းေရးကို ဖြင့္ေၿပာခဲ့ရင္ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆုိးက်ိဳးေတြကုိသာ ပုိၿဖစ္လာေစမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။

၃) မိမိလက္တြဲေဖာ္ကို စိတ္တုိင္းက်ေရြးခ်ယ္ပုိင္ခြင့္

(Right to choose their partner)

ဒါက ခုေခတ္မွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ရွားသြားပါၿပီ။ အိမ္က ေပးစားတဲ့သူနဲ႔ မခ်စ္မႏွစ္သက္ဘဲ ယူရတာ၊ မိဘေတြက ေကာင္းမယ္ထင္လုိ႔ စီစဥ္တာ၊ မိဘက လက္နဲ႔ေရးတာကို နင္က ေၿခနဲ႔မဖ်က္နဲ႔ ဆုိတဲ့ ၿမန္မာဇာတ္ကားေတြထဲက ဇာတ္၀င္ခန္းေတြဟာ တကယ္ေတာ့ သားသမီးေတြရဲ႔ ကုိယ္ပုိင္အခြင့္အေရးကုိ မိဘေတြက လ်စ္လ်ဴရႈေနၾကေၾကာင္းကုိ ၿပေနတာပါပဲ။ အိမ္ေထာင္တစ္ခုမွာ စစ္မွန္တဲ့အိမ္ေထာင္ဖက္ရဖုိ႔ ဘယ္ေလာက္အေရးၾကီးသလဲဆုိတာ ေၿပာေနစရာေတာင္ မလိုပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ မိဘက ေကာင္းမယ္ထင္သလို စီစဥ္တာထက္ သားသမီးေတြရဲ႔ ကိုယ္ပုိင္အခြင့္အေရးကုိ ေလးစားၿပီး ေဘးနားက ၀ုိင္း၀န္းအၾကံေပးၾကတာက သားသမီးေတြအတြက္ ပုိလို႔ေကာင္းေစမွာပါ။        ။

ဒီေန႔ လူငယ္ေတြၾကံဳေနရတဲ့ က်န္းမာေရးၿပႆနာေတြဟာ အသိပညာမရွိလို႔ ဆုိတာထက္ သူတုိ႔မွာရွိေနတဲ့ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးေတြကုိ ရမေနၾကလုိ႔ လို႔ေၿပာရင္ ပိုမွန္ပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအခြင့္အေရးေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူငယ္ေတြတင္မဟုတ္ဘဲ လူၾကီးေတြပါ သိထားၾကဖုိ႔ အေရးၾကီးပါတယ္။

လူပ်ိဳအပ်ိဳရယ္လို႔ ၿဖစ္လာၿပီဆုိရင္ ကုိယ္ခႏၶာမွာ သိသိသာသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေၿပာင္းလဲလာသလို ပတ္၀န္းက်င္မွာလည္း ေၿပာင္းလဲမႈေတြရွိလာတယ္။ မိဘေတြက ပိုစိတ္ပူလာၾကတယ္၊ ခ်ဳပ္ခ်ယ္လာၾကတယ္၊ မိဘရဲ႔ ေရွးရုိးစြဲအယူအဆေတြနဲ႔ အသစ္အဆန္းကိုမွ သေဘာက်တဲ့ လူငယ္ေတြၾကားမွာ ပဋိပကၡေတြ ၿဖစ္လာတယ္။ ေဘးလူေတြက ေ၀ဖန္ပုတ္ခတ္တဲ့အခါ လူငယ္ပီပီ အရြဲ႔တုိက္ပစ္ခ်င္တယ္။ လူငယ္အခ်င္းခ်င္းၾကားထဲမွာလည္း အၿပိဳင္အဆုိင္ေတြ ရွိလာတယ္၊ မခံခ်င္စိတ္ေတြ ၿဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ၿပီး လက္တည္႔စမ္းဖို႔ ေသြးေဆာင္စည္းရံုးမႈေတြလည္း ရွိလာမယ္။ ဒီလိုေၿပာင္းလဲမႈေတြ၊ ရုိက္ခတ္မႈေတြရဲ႔ၾကားထဲကေန က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ လူငယ္ဘ၀ကုိ ပိုင္ဆုိင္ႏုိင္ဖုိ႔ဆုိရင္ေတာ့ လူငယ္ေတြမွာ လံုေလာက္တဲ့အသိပညာေတြ ရွိေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြအေနနဲ႔ ေရွးရုိးစြဲအယူအဆေတြကုိ ေနာက္မွာခ်န္ထားခဲ့ၿပီး လူငယ္ေတြမွာရွိေနတဲ့ မ်ိဳးဆက္ပြါးက်န္းမာေရးဆုိင္ရာ အခြင့္အေရးေတြကုိ ေလးစားတန္ဖိုးထားေပးၾကဖုိ႔ လိုပါတယ္။

ပီးၿပည္႔စံုေသာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အသိပညာေပးၿခင္း ဆုိတာ

ၿပီးၿပည္႔စံုေသာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အသိပညာေပးၿခင္း ဆုိတာ
၁။ မိတ္ဆက္ၿခင္း (Introduction)

Sex education လို႔ အလြယ္ေၿပာၾကတဲ့ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအသိပညာ ေပးတယ္ ဆုိတဲ့ကိစၥရပ္ဟာ ဒီႏုိင္ငံမွာတင္မကဘဲ၊ ကမာၻအႏွံ႔အၿပားမွာကို ၿငင္းၾကခုန္ၾကရတဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါ။ အေမရိကန္လုိႏုိင္ငံေတာင္ ဒါကုိေက်ာင္းသင္ရုိးမွာ ထည္႔သင္ဖုိ႔ ၿပည္နယ္တုိင္း လက္မခံပါဘူး။ တခ်ိဳ႔ၿပည္နယ္ေတြမွာပဲ ရတာပါ။

ဒီကိစၥအေပၚမွာ အဆုိးၿမင္ၾကတာေလးတခ်ိဳ႔ကို ရွင္းၿပရရင္-

-လူငယ္ေတြဟာ ဒီလုိအသိပညာေတြ သိကုန္ရင္ sex ကိစၥေတြ ပိုလုပ္လာၾကေတာ့မွာေပါ့၊ သူတုိ႔ကို သင္ေပးလိုက္သလိုၿဖစ္မယ္ ဆုိၿပီး ထင္တတ္ၾကပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ လက္မထပ္မခ်င္း လိင္ဆက္ဆံၿခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ၾကရမယ္ ဆုိတာကိုပဲ လူၾကီးေတြက သင္ၾကားေပးၾကတယ္။ သားဆက္ၿခားတယ္ဆုိတာ ဘာလဲ၊ ကုိယ္၀န္ဆုိတာ ဘာေၾကာင့္ရတယ္ စသၿဖင့္ ၿပည္႔ၿပည္႔စံုစံု ေၿပာၿပေလ့မရွိၾကဘူး။

အမွန္ကေတာ့ စစ္တမ္းေတြအရ ေၿပာရရင္၊ ဒီလိုအသိပညာေတြကို ရထားတဲ့ လူငယ္ေတြဟာ မရထားတဲ့ လူငယ္ေတြထက္ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ကိစၥကို ပိုၿပီးထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ၾကတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ေကာင္းေကာင္းနားလည္ သေဘာေပါက္သြားတဲ့အတြက္ အႏၱရာယ္ကို ေရွာင္ႏုိင္သြားတဲ့သေဘာပါ။

-ဒီလိုသင္ေပးတာေတြက သိပ္ငယ္လြန္းတဲ့ကေလးေတြေရွ႔ပါမေရွာင္ ေၿပာေနဆုိေနၾကတာ တဲ့။

အဲဒါလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အသက္အရြယ္နဲ႔ ကေလးရဲ႔ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအေပၚ အေၿခခံၿပီး သင့္ေတာ္တာေတြကိုပဲ ေၿပာၾကတာပါ။

-ေနာက္ၿပီး ဒါေတြဟာ ကုိယ့္ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ တန္ဖိုးထားရမယ့္အရာေတြကုိလည္း ထိခုိက္ေစတယ္ တဲ့။

ဒီလိုလည္းမဟုတ္ေသးၿပန္ဘူး။ အေမရိကန္လိုႏုိင္ငံမွာ ကေလးဖ်က္ခ်တာ၊ လိင္ဆက္ဆံတာေတြဟာ သိပ္ၿပီး မထူးၿခားသလို ၿဖစ္ေနေပမယ့္ အဲဒီအတုိင္း ၿမန္မာႏုိင္ငံမွာ လာေၿပာ၊ လာသင္ေပးလို႔ မရပါဘူး။ ကုိယ့္လူမ်ိဳး၊ ကုိယ့္ဘာသာတရားနဲ႔ ကုိက္ညီမႈရွိေအာင္ ၿပင္ဆင္ရပါတယ္။

ခုေခတ္မိဘေတြကေတာ့ ဘာပဲေၿပာေၿပာ အရင္ထက္စာရင္ သားသမီးေတြကို ဒီလိုအသိပညာေတြ သင္ေပးရေကာင္းမွန္း နားလည္လာၾကပါၿပီ။ ေခတ္ကလည္း သိပ္ၿမန္၊ သိပ္ပြင့္လင္းေနၿပီကုိး။ ကုိယ္ကသာ ပိတ္ပင္မယ္လုပ္ေနတာ၊ ကေလးက သူ႔လက္ဖ၀ါးေပၚမွာ ဟုိပြတ္ဒီပြတ္လုပ္ရံုနဲ႔တင္ ဓါတ္ပံု၊ ဗီြဒီယုိ၊ ရုပ္ရွင္ အကုန္လံုးကို လက္လွမ္းမီေနၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ မိဘေတြအေနနဲ႔လည္း ေရွးရုိးစြဲမေနသင့္ေတာ့ဘူး။

ဟုတ္ၿပီ၊ အဲဒီလိုသင္ေပးမယ္ဆုိေတာ့ ၿပႆနာကေပၚလာတယ္၊ ဘယ္အရြယ္မွာ ဘာေၿပာရမလဲ ဆုိတဲ့ကိစၥ။ လက္ရွိမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံလည္း ဒီလိုသင္ခန္းစာေတြကို ေက်ာင္းသင္ရုိးညႊန္းတမ္းထဲ ထည္႔သင္ဖုိ႔ ၿပင္ဆင္ေနၾကတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလိုဘယ္ေလာက္သင္သင္၊ မိဘဆိုတာ လက္ဦးဆရာၿဖစ္သလို၊ အရင္းႏွီးဆံုးပုဂၢိဳလ္မ်ားလည္း ၿဖစ္ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းမွာသင္ရင္ ၿပီးတာပဲ လုပ္လို႔မရပါဘူး။ မိဘေတြအေနန႔ဲလည္း ဒါကိုသိထားဖုိ႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

တကယ္ေတာ့ Comprehensive Sexuality Education ဆုိတာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာေတြပဲ သင္ေပးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကုိယ္၀န္ဆိုတာ ဘယ္လိုရတယ္၊ ေရာဂါေတြ ဘယ္လုိကူးတယ္ စသၿဖင့္ ဒါေတြေၿပာၿပရံုနဲ႔လည္း တကယ္ဆုိ မလံုေလာက္ပါဘူး။ သူၾကံဳလာရမယ့္ၿပႆနာေတြ၊ ဥပမာ အေပါင္းအသင္းရဲ႔ ဖိအားကို ဘယ္လိုလြန္ဆန္မလဲ၊ ရည္းစားရဲ႔ေတာင္းဆုိမႈကို ဘယ္လိုေတာင့္ခံမလဲ၊ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ အဆင္ေၿပေအာင္ ဘယ္လိုဆက္ဆံမလဲ၊ ဒါေတြအတြက္လည္း ၿပင္ဆင္ေပးဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ၿပီး လူအခ်င္းခ်င္း ေလးစားတတ္ဖုိ႔၊ ခြဲၿခားဆက္ဆံၿခင္းကင္းဖုိ႔၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္တာ၀န္ယူတတ္ဖုိ႔၊ ဒါေတြကိုလည္း သင္ေပးရပါမယ္။ အဲဒါမွ ၿပီးၿပည္႔စံုေသာ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အသိပညာေပးၿခင္း (Comprehensive Sexuality Education) လုိ႔ ေခၚႏုိင္မွာပါ။

CSE မွာ အဓိကအားၿဖင့္ အေၿခခံသေဘာတရား (Basic Concept) ၆ခု ပါ၀င္ပါတယ္။

၁။ ကုိယ္ခႏၶာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ (Human development)

၂။ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး (Relationship)

၃။ ကုိယ္ရည္ကုိယ္ေသြး (Personal skill)

၄။ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာအၿပဳအမူ (Sexual behavior)

၅။ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး (Sexual health)

၆။ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ (Society and Culture)

ဒီသေဘာတရား(၆)ခုေပၚ အေၿခခံၿပီး ဘယ္အသက္အရြယ္မွာ ဘာေၿပာရမလဲဆုိတာေလးကို ေရးသြားပါ့မယ္။ လူေတြဟာ တစ္ေယာက္တစ္မ်ိဳးစီ ကြဲၿပားၾကတာမုိ႔ ကေလးေတြကုိလည္း တစ္ပံုစံတည္း ေၿပာၿပလို႔ မရပါဘူး။ လက္လွမ္းမီသမွ် ဖတ္ထားတဲ့ စာေတြရယ္၊ ကိုယ့္အေတြ႔အၾကံဳနည္းနည္းရယ္ ေပါင္းၿပီး ေရးထားတာပါ။ ဒီအတုိင္း တရားေသဆုိတာထက္ ကုိယ့္ကေလးရဲ႔ အေနအထားေပၚလိုက္ၿပီး လိုသလုိ လွည္႔ယူသြားေစလုိပါတယ္။ နည္းနည္းေလး ကိုးကားစရာ ရသြားတယ္ဆုိရင္ပဲ ေရးရက်ိဳးနပ္ၿပီ မွတ္ပါတယ္။

သူတုိ႔ဆီမွာေတာ့ ကေလးကုိ အသက္ေပၚမူတည္ၿပီး (၄)အုပ္စုခြဲပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ နည္းနည္းေလး ပိုရွင္းသြားေအာင္ (၃)အုပ္စုပဲ ခြဲပါ့မယ္။

၁) အပ်ိဳေဖာ္၊ လူပ်ိဳေဖာ္မ၀င္ခင္အရြယ္၊

၂) အပ်ိဳေဖာ္၊ လူပ်ိဳေဖာ္အရြယ္နဲ႔

၃) အဲဒီေနာက္ပုိင္း ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ ဆုိၿပီး (၃)စုပါ။

အပ်ိဳေဖာ္၊ လူပ်ိဳေဖာ္၀င္တာကလည္း မ်ိဳးရုိး၊ အစားအေသာက္၊ ဒါေတြေပၚမူတည္ၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ကြာၿခားတတ္ပါတယ္၊ မိန္းကေလးနဲ႔ ေယာက်ာ္းေလးလည္း မတူပါဘူး။ ပ်မ္းမွ်အားၿဖင့္ေတာ့ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ဟာ အသက္(၉)ႏွစ္ကေန (၁၄)ႏွစ္ၾကားမွာ အပ်ိဳေဖာ္၀င္တတ္ၿပီး (၁၇)ႏွစ္ေလာက္မွာ လူၾကီးၿဖစ္ပါတယ္။ ေယာက်ာ္းေလးကေတာ့ အသက္(၁၁)ကေန(၁၆)ၾကားမွာ လူပ်ိဳေဖာ္တတ္ၿပီး ၁၇-၁၈ေလာက္မွာ ၿပီးဆံုးတတ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ရွင္းေအာင္လို႔ အသက္အုပ္စုကို ဒီလိုခြဲလုိက္ပါ့မယ္။

အသက္(၁၁)ႏွစ္မတုိင္ခင္ (ဘာေၿပာင္းလဲမႈမွ မရွိေသးခင္)

အသက္ (၁၁) ကေန (၁၆)အထိ

အသက္ (၁၆)ေနာက္ပုိင္း။

ဟုတ္ပါၿပီ၊ ခုဆုိ CSE ကုိ ဘာေၾကာင့္ သင္ေပးသင့္တယ္ဆုိတာလည္း နားလည္ၿပီ၊ အဓိကေၿပာၿပေပးရမယ့္ Concept (၆)ခုလည္း ရၿပီဆုိေတာ့ စၾကရေအာင္။

ဘယ္အရြယ္ကေလးကို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘာေတြေၿပာၾကမလဲ



၂။ အပ်ိဳေဖာ္၊ လူပ်ိဳေဖာ္မ၀င္ေသးတဲ့အရြယ္ေလးေတြကို ဘာေတြ ေၿပာၿပဖို႔ လိုမလဲ

(က) ကိုယ္ခႏၶာဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ (Human Development)

-ကုိယ္ခႏၶာအစိတ္အပိုင္းေတြရဲ႔ နာမည္ေလာက္ ေၿပာၿပထားရင္ ရပါတယ္။

-ကေလးေမြးတဲ့ၿဖစ္စဥ္အေၾကာင္းဆုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ငယ္ငယ္က သိပ္စိတ္၀င္စားပါတယ္၊ အေမ သားတုိ႔ကုိ ဘယ္လုိေမြးလိုက္တာလဲ ဆုိၿပီး သြားသြားေမးတာ။ “ကုိယ္၀န္ရတယ္ဆုိတာ သားအိမ္ထဲမွာ ကေလးေလးၿဖစ္လာတာ၊ တၿဖည္းၿဖည္းၾကီးလာၿပီး (၁၀)လၿပည္႔ေတာ့ ေမြးလမ္းေၾကာင္းကတဆင့္ ထြက္လာၿပီး ေမြးလိုက္တာ၊ တခ်ိဳ႔လည္း အဲဒီလိုမဟုတ္ဘဲ ဗိုက္ခြဲၿပီးေမြးရတယ္” ဒီေလာက္ေၿပာရင္ အဆင္ေၿပပါတယ္

-မၾကာခင္ ၾကံဳလာရမယ့္ အေၿပာင္းအလဲေတြကို ၾကိဳအသိေပးထားပါ၊ “အပ်ိဳေဖာ္လူပ်ိဳေဖာ္ ၀င္လာေတာ့မယ္၊ စိတ္ပုိင္း၊ ရုပ္ပုိင္းေၿပာင္းလဲမႈေတြ ၾကံဳလာေတာ့မယ္။ အဲဒါက လူၾကီးတစ္ေယာက္ ၿဖစ္လာဖုိ႔ ၿပင္ဆင္တာ” ဆုိတာမ်ိဳး ေၿပာၿပထားပါ၊ အဲဒီအရြယ္ေရာက္ေနတဲ့ အစ္ကုိအစ္မတစ္ေယာက္ေယာက္ကို ဥပမာေပး ေၿပာလုိ႔ရပါတယ္။

(ခ) ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး (Relationship)

-မိသားစုအေၾကာင္း ေၿပာၿပပါ (အဘုိးအဘြားေတြ၊ တၿခားေဆြမ်ိဳးေတြအေၾကာင္းေရာေပါ့) ကေလးကို ဂရုစုိက္ပါ၊ ခ်စ္ပါ၊ မိသားစုကို ခင္တြယ္ေစပါ။

-သူငယ္ခ်င္းက ေယာက်ာ္းေလးၿဖစ္ႏုိင္တယ္၊ မိန္းကေလးလည္းၿဖစ္ႏုိင္တယ္၊ ဆန္႔က်င္ဘက္လိင္နဲ႔ သူငယ္ခ်င္းၿဖစ္ရတာကို မရွက္ဖုိ႔ေၿပာပါ။ မရွက္ေစေအာင္လည္း စေနာက္ေၿပာဆုိတာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ႔။

(ဂ) ကုိယ္ရည္ကိုယ္ေသြး (Personal skill)

-ကေလးကုိ ဆံုးၿဖတ္ခြင့္ေပးပါ။ မွားသြားခဲ့ရင္ ကေလးကို ၿပန္သံုးသပ္ခုိင္းပါ။

-ကေလးက သူ႔ခံစားခ်က္ သူ႔အၿမင္ကုိ ေဖာ္ထုတ္ရဲေအာင္ အားေပးပါ။

-လူခ်စ္ေအာင္၊ မရုိင္းဘဲ ေၿပာတတ္ေအာင္ သင္ေပးပါ (ငယ္ငယ္က လူၾကီးေတြကို ခပ္ရုိင္းရုိင္းေၿပာမိတုိင္း ကၽြန္ေတာ့္အေမသင္ေနက် “ခ်စ္ေစလိုလည္း ဒီပါးစပ္၊ မုန္းေစလိုလည္း ဒီပါးစပ္” ဆုိတဲ့စကားေလးဆုိ ဒီေန႔ထိ မေမ့ပါဘူး)

-ေလာကမွာ ကိုယ္ခ်ည္းပဲ ယူေနလို႔မရေၾကာင္း သိပါေစ။ ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းဖူးေအာင္၊ အေပးအယူလုပ္ဖူးေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးပါ။ ဥပမာ၊ ဂိမ္းဆယ္မိနစ္ကစားၿပီးရင္ စာက်က္ရမယ္ဆုိတာမ်ိဳး။

-မိဘရဲ႔အလုပ္၊ မိသားစု၀င္တစ္ေယာက္ေယာက္ရဲ႔အလုပ္မွာ ကေလးကုိလည္း ပါ၀င္ကူညီေစပါ။ သူတစ္ပါးကို ကူညီလိုက္လုိ႔ ရလာတဲ့ခံစားခ်က္ ကေလးနဲ႔ ရင္းႏွီးေနပါေစ။

(ဃ) လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၿပဳအမူ (Sexual behavior)

-အေၾကာင္းတုိက္ဆုိင္မွပါ။ ဒီလိုကိစၥေတြဟာ သဘာ၀ၿဖစ္စဥ္မ်ားသာၿဖစ္တယ္ ဆုိတာေလာက္ ေပးသိရင္ ရပါၿပီ။

(င) လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး (Sexual Health)

-တစ္ကိုယ္ရည္သန္႔ရွင္းေရး အေရးၾကီးေၾကာင္း ကေလးကို ေပးသိပါ။ ကုိယ့္ကိုကုိယ္တာ၀န္ယူ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္း ေနတတ္ေအာင္လည္း ေလ့က်င့္ေပးပါ။ ေယာက်ာ္းေလးဆုိ လိင္တံအေရၿပားလွီးၿဖတ္တာမ်ိဳး လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။

-“သားသား မီးမီး ခုလိုက်န္းမာေနေအာင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တုန္းက ေမေမက ဘယ္လိုဂရုတစုိက္ ေနခဲ့ရတာ” ဆုိၿပီး ေၿပာၿပေပးပါ။ ေမြးတဲ့ကေလး က်န္းမာဖို႔ မိခင္ဘယ္ေလာက္အေရးၾကီးသလဲ သိေစခ်င္လုိ႔ပါ။

-ကုိယ္၀န္ဖ်က္ခ်တာေတြမ်ား ကေလးက ၾကားလာခဲ့ရင္ အဲဒါဟာ မလိုခ်င္ဘဲ ကိုယ္၀န္ရသြားလို႔ လုပ္တာၿဖစ္ေၾကာင္း၊ အရမ္းအႏၱရာယ္မ်ားေၾကာင္း ရွင္းၿပေပးပါ။

-HIV ပုိးဆုိတာ ရွိတယ္၊ အၿပီးသတ္ကုသလို႔ မေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ေပမယ့္ ေဆးနဲ႔ထိန္းထားလို႔ရၿပီး လူသက္တမ္းေစ့ ေနႏုိင္ၿပီ ဆုိတာေလး ရွင္းၿပႏုိင္ပါတယ္။

-အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ “မီးမီးရဲ႔ ဒီေနရာေတြကို လူစိမ္းတစ္ေယာက္ေယာက္၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း လူရင္းထဲက၊ ေနာက္ဆံုး မိသားစု၀င္တစ္ေယာက္ေယာက္က ထိေတြ႔ကိုင္တြယ္တာမ်ိဳးရွိရင္ မလုပ္နဲ႔ေၿပာဖို႔၊ လူၾကီးကုိလာတုိင္ဖုိ႔” အသိေပးထားပါ။ အမွန္ဆုိ မီးမီးတင္မဟုတ္ဘူး၊ သားသားေတြပါ သတိထားရမယ့္ ၿပႆနာတစ္ခုလည္း ၿဖစ္ပါတယ္။

(စ) ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ (Society & Culture)

-သားနဲ႔သမီးကုိ တန္းတူဆက္ဆံေပးပါ။ ေယာက်ာ္းေလးကို ေပးကစားၿပီး မိန္းကေလးက် ကန္႔သတ္တာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ႔။

-လူေတြဟာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူၾကဘူး။ တၿခားမေၿပာနဲ႔၊ ကုိယ့္လက္ေခ်ာင္းေတြေတာင္ အတုိအရွည္ မတူဘူးဆုိတာမ်ိဳး ဥပမာေတြနဲ႔ ၿမင္ေအာင္ေၿပာေပးပါ။ ၾကီးလာရင္ ၾကံဳလာမယ့္ ဘာသာ၊ လူမ်ိဳး၊ အသားအေရာင္၊ က်ားမ စတဲ့ကြဲၿပားမႈေတြအတြက္ အသင့္ၿဖစ္ေနေအာင္ပါ။

-မီဒီယာတခုခုကို သံုးတဲ့အခါ၊ ၾကည္႔တဲ့အခါ ကေလးနဲ႔ မသင့္ေတာ္တာေတြမ်ား ပါရင္ ကေလးကုိ ပိတ္ပင္ဖုိ႔ ၀န္မေလးပါနဲ႔၊ ကေလးကိုေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ဒီလုိလုပ္ရေၾကာင္း ေသေသခ်ာခ်ာ အသိေပးရွင္းၿပပါ။

ဘယ္ေလာက္ငယ္တယ္ေၿပာေၿပာ၊ ကေလးေတြက အၿမဲသင္ယူေနၾကတာပါ။ သူတို႔သိခ်င္တာေတြ လူၾကီးေတြကုိ လိုက္ေမးမယ္။ ဒီအခါ မသိဘူး၊ မေၿပာဘူး၊ ဘူးခံၿငင္းတာထက္ ေရေရရာရာ ၿပန္ေၿဖေပးႏုိင္ရင္ ေကာင္းပါမယ္။            ။

လူပ်ိဳေဖာ္၊ အပ်ိဳေဖာ္၀င္တယ္ဆုိတာဟာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ လိင္မႈဆုိင္ရာအရ လူၾကီးတစ္ေယာက္ရယ္လုိ႔ ၿဖစ္လာေအာင္ ၿပင္ဆင္တဲ့အခ်ိန္ဆုိရင္

ခုလိုအရြယ္ေလးေတြကေတာ့ လူပ်ိဳေဖာ္၊ အပ်ိဳေဖာ္၀င္လာတဲ့အခါ ၾကံဳလာရမယ့္ စိတ္ပုိင္း၊ ရုပ္ပိုင္း၊ လူမႈေရးပိုင္းဆုိင္ရာ အေၿပာင္းအလဲမ်ားအတြက္ ၾကိဳတင္ၿပင္ဆင္တဲ့ကာလ ၿဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္အရာမဆုိေပါ့ေလ Foundation ခိုင္ေအာင္ အရင္လုပ္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ဒီအရြယ္မွာ အေၿခခံေကာင္းလိုက္ရင္ ေနာက္တစ္ဆင့္ အသိပညာေပးတဲ့အခါ၊ သူတုိ႔ကုိ စကားေၿပာတဲ့အခါမွာ အမ်ားၾကီးအဆင္ေခ်ာလာပါလိမ့္မယ္။

 ၃။ အပ်ိဳေဖာ္၊ လူပ်ိဳေဖာ္အရြယ္ ကေလးေတြကို ဘာေတြေၿပာၿပဖို႔ လိုမလဲ

(က) ကိုယ္ခႏၶာဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ (Human Development)

-ဒီအခ်ိန္မွာ ၿဖစ္လာတဲ့ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာေၿပာင္းလဲမႈေတြအေၾကာင္း ေၿပာၿပပါ။ လူတုိင္းၾကံဳရတဲ့ သဘာ၀ၿဖစ္စဥ္မို႔ ဒီအတြက္ ရွက္စရာမလိုေၾကာင္းေၿပာပါ။ မပါမၿဖစ္ကေတာ့ ေယာက်ာ္းေလးမွာ သုက္ထြက္လာမယ္။ မိန္းကေလးကေတာ့ ရာသီလာမယ္။ ဒီအေၾကာင္းကေတာ့ ေသခ်ာရွင္းၿပရပါမယ္။

-ေယာက်ာ္းေလးတစ္ေယာက္ သုက္ထြက္ၿပီဆုိတာ အကယ္၍မ်ား မိန္းကေလးတစ္ေယာက္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံမႈရွိခဲ့ရင္ အဲဒီမိန္းကေလးကုိ ကုိယ္၀န္ရသြားေစႏုိင္ၿပီ ဆုိတဲ့အဓိပၸါယ္ပါ။ ဒါကို သိပါေစ။ Wet dream လို႔ေၿပာရမယ့္ အိပ္ေနတုန္း သုက္ထြက္တာဟာ ၿဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ကိစၥ ဆုိတာေလးလည္း ေၿပာေပးပါ။ မဟုတ္ရင္ ေရာဂါလုိ႔ ထင္တတ္ၾကပါတယ္။

-မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ ရာသီေပၚေနၿပီဆုိတာဟာလည္း အကယ္၍မ်ား ေယာက်ာ္းေလးတစ္ေယာက္နဲ႔ အတူေနမိရင္ ကိုယ္၀န္ရသြားႏုိင္ၿပီဆုိတဲ့အဓိပၸါယ္ၿဖစ္ေၾကာင္း ေၿပာၿပပါ။

အေသးစိတ္ကို ဒီလိုရွင္းၿပလို႔ရပါတယ္။ အပ်ိဳၿဖစ္လာၿပီဆုိရင္ သူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ တစ္လကိုတစ္ၾကိမ္ မမ်ိဳးဥဆုိတာ ေၾကြပါမယ္။ အဲဒါ ေသြးဆံုးတဲ့အရြယ္ထိပါ။ အဲဒီမမ်ိဳးဥေလးက ဘာအတြက္ေၾကြရလဲဆုိရင္ လိင္ဆက္ဆံလိုက္တဲ့အခါ ေယာက်ာ္းဆီက သုက္ေကာင္ေတြ၀င္လာလို႔ရွိရင္ အဲဒီသုက္ေကာင္နဲ႔ေပါင္းစပ္ၿပီး မ်ိဳးေအာင္ဖုိ႔ ၿဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒီအခါ ကုိယ္၀န္ရသြားပါလိ့မ္မယ္။

အဲဒီလိုမဟုတ္ဘဲ အပ်ိဳေလးမို႔ ဘာသုက္ေကာင္မွ ၀င္မလာဘူးဆိုရင္ အဲဒီမမ်ိဳးဥေလးက ေသသြားပါတယ္။ အဲ့လိုေသသြားတဲ့မမ်ိဳးဥေလး ေအာက္ကုိဆင္းလာတာကို ရာသီလာတယ္ လို႔ေခၚတာပါ။

ခုနကလုိ လိင္ဆက္ဆံမႈရွိခဲ့လို႔ မမ်ိဳးဥေလးက သုက္ေကာင္နဲ႔ေပါင္းခြင့္ရလိုက္ရင္ေတာ့ သူက ေသစရာ မလုိေတာ့ဘူး၊ ဒီအခါ ေအာက္ကုိလည္း ဘာမွဆင္းမလာေတာ့တဲ့အတြက္ မိန္းကေလးဟာ ရာသီထိန္သြားပါမယ္၊ ဒါေၾကာင့္ အားလံုးသိထားၾကသလို၊ ရာသီထိန္ရင္ ကုိယ္၀န္ရႏုိင္တယ္ ဆုိတာ အဲဒီသေဘာပါပဲ။

-အပ်ိဳေဖာ္ေစာေစာ၀င္တာမ်ိဳး ရွိတတ္ပါတယ္။ အထူးသၿဖင့္ မိန္းကေလးေတြမွာဆို အဲဒါက ေတာ္ေတာ္ၿပႆနာရွိပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းအားလံုးက မေၿပာင္းလဲေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတစ္ေယာက္တည္း ရင္သားေတြ၊ တင္ပါးေတြဖြံ႔ၿဖိဳးလာမယ္၊ လူေကာင္ၾကီးလာမယ္ဆုိရင္ အဲဒါက ကေလးရဲ႔စိတ္ကုိ ေတာ္ေတာ္ထိခုိက္ေစပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ ေယာက်ာ္းေလးေတြက ေလွာင္ၾကေၿပာင္ၾကဦးမွာကုိး။

ေနာက္ၿပီး တခ်ိဳ႔က ရင္သား၊ တင္ပါးေတြ သူမ်ားထက္ ပုိဖြံ႔ၿဖိဳးတယ္၊ တခ်ိဳ႔က သူမ်ားထက္ သိသိသာသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈနည္းတယ္။ အဲဒါေတြကလည္း မိန္းကေလးေတြမွာ ရွက္စိတ္ကုိ ၿဖစ္ေစပါတယ္။

လုပ္ႏုိင္တာကေတာ့ လူေတြဟာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ မတူႏုိင္ၾကဘူး၊ ေမာ္ဒယ္နဲ႔တူမွလွတာမဟုတ္ဘူး၊ ကုိယ္နဲ႔သင့္ေတာ္ေအာင္၊ လုိက္ဖက္ေအာင္ ၀တ္စားဆင္ယင္တတ္တဲ့သူတုိင္း လွတာပဲ ဆုိတာမ်ိဳး ေၿပာေပးပါ။ ၿပီးေတာ့ လူတစ္ေယာက္ရဲ႔တန္ဖုိးကုိ သူ႔ရဲ႔ပံုပန္းသြင္ၿပင္က ဆံုးၿဖတ္တာမဟုတ္ဘဲ အရည္အခ်င္းကသာ ပိုအေရးၾကီးေၾကာင္းကို မလွေပမယ့္ ကမာၻေက်ာ္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ဥပမာေပးၿပီး ေၿပာၿပပါ။

-ေယာက်ာ္းေလးေတြမွာေတာ့ သူတုိ႔စိတ္ပူတတ္တာ လိင္တံရဲ႔အရြယ္အစားေပါ့။ သူမ်ားေလာက္ ရွိမေနဘူးဆိုရင္ သူတုိ႔က စိတ္ပူၾကတယ္၊ အဲဒါ ဘာမ်ားထိခိုက္မႈ ရွိမလဲေပါ့။ ဒီလုိပဲကြာၿခားမႈရွိတယ္၊ ဒါဟာ ကေလးရမရ၊ အိမ္ေထာင္ေရးအဆင္ေၿပမေၿပနဲ႔ သက္ဆုိင္မႈမရွိဘူးဆုိတာ ေၿပာၿပေပးပါ။

(ခ) ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး (Relationship)

-ဒီအရြယ္မွာ လိုလာတာက သူတုိ႔ေတြ မိဘအေပၚမွာ ပြင့္လင္းမႈရွိဖုိ႔ပါပဲ။ သူငယ္ခ်င္းေပါင္း ေပါင္းသင့္ရင္လည္း ေပါင္းရမယ္။ နားလည္ေပးရမယ္။ အရမ္းခ်ဳပ္ခ်ယ္လို႔ မၿဖစ္ပါဘူး။ ကေလးက အမွားတခုခု လုပ္လာရင္ အၿပစ္တင္တတ္တဲ့အက်င့္ကို လံုး၀မလုပ္မိဖုိ႔ လိုပါတယ္။

-သူငယ္ခ်င္းအေရြးမမွားဖုိ႔ အေရးၾကီးေၾကာင္း သိပါေစ။ သူတို႔သူငယ္ခ်င္းေတြကိုလည္း သိေနေအာင္လုပ္ပါ။ ဘယ္သူငယ္ခ်င္းက ဘယ္လုိစိတ္ဓါတ္ရွိေၾကာင္း ကုိယ္တုိင္လည္း အကဲခတ္ပါ။ ကေလးနဲ႔လည္း စကားေၿပာၾကည္႔ရင္း သူ႔အၿမင္ကုိလည္း နားေထာင္ပါ။

-သတိၿပဳရမွာကေတာ့ အခ်စ္ေရးကိစၥပါပဲ။ ဒီအရြယ္မွာ Romantic ၿဖစ္တာကို သိပ္ရင္ခုန္တတ္လာၿပီမဟုတ္လား။ သစ္ရြက္လႈပ္ရင္ေတာင္ ရင္ခုန္တတ္တဲ့အရြယ္ဆုိၿပီး ေၿပာၾကေသးတယ္ေလ။ ဒီလိုသဘာ၀ေလးေတြကို နားလည္ေပးဖို႔ လိုပါမယ္။

(ဂ) ကုိယ္ရည္ကိုယ္ေသြး (Personal skill)

-ဒီအရြယ္ဟာ အေပါင္းအသင္းစံုစၿပဳလာတဲ့အရြယ္ပါ။ ဒီအေနအထားမွာ ဆက္သြယ္ေၿပာဆုိတတ္ဖို႔ (Communication skill) အေရးၾကီးလာပါတယ္။ သူမ်ားေၿပာသမွ် ေခါင္းၿငိမ့္ေနဖုိ႔ မလိုသလို၊ တစ္ဖက္သားကို နားလည္မေပးဘဲ ကုိယ္လုိခ်င္တာတစ္ခုတည္း သိေနလုိ႔လည္း မရေသးပါဘူး။ ၿငင္းဆုိတတ္ရမယ္။ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခုိင္မာရမယ္။ ညွိႏိႈင္းတတ္ရမယ္။ ဒါေတြကို ေလ့က်င့္ပ်ိဳးေထာင္ေပးပါ။ အမွားလုပ္မိခဲ့ရင္လည္း အၿပစ္မတင္ဘဲ သူ႔ကိုအေၿဖရွာခုိင္းပါ။

-ေနာက္တစ္ခု အေရးၾကီးတာက အကူအညီေတာင္းတတ္ဖုိ႔။ အမ်ားအားၿဖင့္ ဒီအရြယ္ေတြဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အထင္သိပ္ၾကီးတတ္တယ္၊ ငါလုပ္ႏုိင္တယ္၊ ငါလူၾကီးၿဖစ္ၿပီ ဒီလိုမာန္ေလးေတြ ရွိတတ္တယ္။ သူတစ္ပါးဆီ လိုအပ္လုိ႔ အကူအညီေတာင္းတယ္ဆုိတာ ရွက္စရာမဟုတ္မွန္း ေပးသိပါ။ ေနာက္ပိုင္းဆက္ေၿပာမယ့္ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၿမတ္ထုတ္မႈေတြမွာ အဲဒီလို ထုတ္ေဖာ္အကူအညီေတာင္းတတ္ၿခင္းက အေရးပါလာပါလိမ့္မယ္။

(ဃ) လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၿပဳအမူ (Sexual behavior)

ဒီအပုိင္းကေတာ့ ၿမန္မာမိဘ၊ ၿမန္မာဆရာေတြအတြက္ အခက္ဆံုးအပုိင္းလို႔ ေၿပာရပါလိမ့္မယ္။

-ဒီအရြယ္မွာ တစ္ကုိယ္တည္းလိင္စိတ္ေၿဖတာ၊ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာဓါတ္ပံုေတြ၊ ဗီဒီယိုေတြကုိ စိတ္၀င္စားလာတာ၊ ဒါေတြ လုပ္လာေတာ့မယ့္အရြယ္ ၿဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားအားၿဖင့္ေတာ့ မိဘေတြက ဒါေတြကုိ သိသာသိေစ၊ မၿမင္ေစနဲ႔ သေဘာပဲ ထားထားတတ္ၾကတယ္။ ဘယ္မိဘကမွ ဒါကို ဖြင့္မေၿပာၾကပါဘူး။

-ေယာက်ာ္းေလးအမ်ားစုကေတာ့ အဲဒီလုိလုပ္ရင္ က်န္းမာေရးထိခုိက္ႏုိင္သလား ဆုိတာ သိပ္သိခ်င္တတ္ၾကပါတယ္။ ပံုမွန္အားၿဖင့္ေတာ့ ဒါဟာ ၿဖစ္ရုိးၿဖစ္စဥ္ကိစၥတစ္ခုပါပဲ။ က်န္းမာေရးကိုလည္း ထိခုိက္မႈ မရွိႏုိင္ပါဘူး။ ဘယ္ႏွၾကိမ္ထက္မ်ားရင္ မေကာင္းဘူးရယ္လုိ႔ တိတိက်က် မေၿပာႏုိင္ေပမယ့္ အဲဒီကိစၥက ကုိယ့္ရဲ႔တၿခားအလုပ္ေတြ၊ ေက်ာင္းစာေတြမွာ အာရံုမစုိက္ႏုိင္ေတာ့ေလာက္ေအာင္ ၿဖစ္ေနၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဆင္ၿခင္ရေတာ့မယ္ဆုိတာကို သိထားဖို႔လိုပါတယ္။

-မိန္းကေလးေတြမွာေတာ့ ရည္းစားထားတာ၊ စိတ္ကူးယဥ္တာေတြ ၿဖစ္လာမယ္။ ရည္းစားမထားဖို႔ မိဘေရာ၊ ဆရာပါ ဘယ္လုိတားတား၊ ထားတဲ့လူက ထားၾကတာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အတင္းပိတ္ပင္တဲ့နည္းထက္ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ နားလည္ေအာင္ ေၿပာၿပေပးတာက ပုိထိေရာက္ပါမယ္။

-“စာသင္ရမယ့္အရြယ္မွာ ေကာင္ေလးေတြကို အာရံုစိုက္ေနခဲ့မယ္ဆုိရင္္ ငါ ခုလို အေမရိကနု္သမၼတကေတာ္ ၿဖစ္ေနမွာ မဟုတ္ဘူး” ဆိုတဲ့ မစ္ရွယ္အုိဘားမားရဲ႔ စကားလို မွတ္သားစရာေကာင္းတဲ့ အဆုိအမိန္႔ေတြ ေၿပာၿပေပးပါ။ ထက္ၿမက္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႔အေၾကာင္းေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးေနေစၿခင္းအားၿဖင့္ သမီးမိန္းကေလးေတြရဲ႔ ဆင္ၿခင္ႏုိင္စြမ္း၊ ဆံုးၿဖတ္ႏုိင္စြမ္းကုိ ၿမွင့္တင္ေပးပါ။

ဒီအရြယ္ဟာ ဘယ္လိုမွ အိမ္ေထာင္က်၊ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ဖုိ႔ မၿဖစ္သင့္တဲ့အရြယ္ၿဖစ္ေၾကာင္း၊ အဲဒီလိုသာ ၿဖစ္သြားခဲ့ရင္ ကုိယ့္ရဲ႔ေရွ႔ေရးအတြက္ တက္လမ္းကို ကုိယ့္ဘာသာကုိယ္ ပိတ္လိုက္တာပဲ ဆုိတာမ်ိဳး ေၿပာၿပေပးပါ။

-မၿဖစ္မေန သတိထားရမွာကေတာ့ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၿမတ္ထုတ္မႈေတြပါပဲ။ အထူးသၿဖင့္ မိန္းကေလးေတြပါ။ အ၀တ္အစားလဲေနတုန္း ဓါတ္ပံု၊ ဗီဒီယိုခုိးအရုိက္ခံရမယ္၊ ၿပီးရင္ ဒါကိုၿပၿပီး ၿခိမ္းေၿခာက္အၾကပ္ကုိင္မယ္။ ေသာက္မယ့္အေအးထဲမွာ ေဆးခပ္မယ္။ Date rape လို႔ေခၚတဲ့ ရည္းစားၿဖစ္သူက Romantic ဆန္ဆန္ေလးေတြ လုပ္ၿပၿပီး စြဲေဆာင္ရင္း၊ ေဆး ဒါမွမဟုတ္ အရက္ေတြမူးေအာင္လုပ္ၿပီး ကာမရယူသြားမယ္၊ ဒါေတြကို သိထားၿပီး ေရွာင္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ေၿပာၿပထားရပါလိမ့္မယ္။ လူမႈကြန္ရက္ကို အရမ္းအသံုးၿပဳလာၾကတဲ့ေခတ္ၾကီးမွာ ဒီေဖ့စ္ဘြတ္ေၾကာင့္ ဘယ္လိုဒုကၡၿဖစ္ႏုိင္တယ္ဆုိတာေလးလည္း သိထားေစခ်င္ပါတယ္။

လက္နဲ႔ုပုတ္တာ၊ ကုိင္တာ၊ ႏႈတ္နဲ႔ေစာ္ကားတာ၊ မဖြယ္မရာ ဓါတ္ပံုေတြၿပတာ၊ စတာေတြဟာ ၿပစ္မႈေၿမာက္ေၾကာင္း၊ တုိင္လုိ႔ရေၾကာင္း သိထားဖုိ႔လိုပါတယ္။

(င) လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး (Sexual Health)

-အပ်ိဳေဖာ္၀င္စအရြယ္ေတြမွာ အၿဖဴရည္ဆင္းတတ္ပါတယ္။ စိတ္ပူစရာမလိုပါဘူး။ တစ္ကုိယ္ရည္သန္႔ရွင္းေရးကုိေတာ့ ဂရုစိုက္ေပးဖုိ႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

-ဒီအရြယ္မိန္းကေလးေတြဆုိရင္ ေငြေၾကးတတ္ႏုိင္မယ္ဆုိ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားလို႔ရပါတယ္။ ၉ႏွစ္ကေန ၁၄ႏွစ္အထိဆုိ (၂)ၾကိမ္၊ ၁၅ႏွစ္အထက္ဆုိ (၃)ၾကိမ္ ထုိးရပါမယ္။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာဆုိတာက လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ HPV ပိုးေၾကာင့္ အဓိကၿဖစ္တာပါ။ ခုေနာက္ပိုင္း အင္မတန္အၿဖစ္မ်ားလာတဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။ အဲဒီလုိ ကာကြယ္ေဆးထုိးတာအၿပင္ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံတာဟာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာၿဖစ္ဖုိ႔ တြန္းအားေပးတဲ့အခ်က္တစ္ခ်က္ ဆုိတာ ေပးသိပါ။

-ရုပ္ရွင္ေတြထဲမွာ မင္းသားနဲ႔မင္းသမီးမွားတ့ဲအခန္းကို ဥပမာေပးရင္း ဒီလိုမွားသြားမယ္ဆုိရင္ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္မွာ ကုိယ္၀န္လည္း ရသြားႏုိင္သလို၊ HIV ပိုးလို ေရာဂါမ်ိဳးေတြလည္း ကူးစက္ခံရႏုိင္ေၾကာင္း ေၿပာၿပေပးပါ။

(စ) ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ (Society & Culture)

-သူမ်ားလုပ္တုိင္း လိုက္လုပ္စရာ မလိုဘူးဆုိတာမ်ိဳး ခံယူတတ္ေအာင္ ေၿပာၿပေပးပါ။ တကယ္ေတာ့ Looking good ဆိုတာ သူမ်ားအၾကပ္၀တ္၊ အတုိအၿပတ္၀တ္လို႔ ကိုယ္လိုက္၀တ္တာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ကုိယ့္အသားအရည္၊ ခႏၶာကိုယ္အခ်ိဳးအစားနဲ႔ လိုက္ဖက္တဲ့ ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ိဳးကို ေခၚတာ ၿဖစ္တဲ့အေၾကာင္း သိပါေစ။

-သားနဲ႔သမီးအေပၚ အတူတူေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားပါ၊ သားကုိေတာ့ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ မိသားစုကို ဦးေဆာင္မယ့္သူ၊ သမီးကေတာ့ ေယာက်ာ္းယူၿပီး ေယာင္ေနာက္ဆံထံုးပါ ဆုိတာမ်ိဳး မၿပဳမူမိပါေစနဲ႔။ သားကိုလည္း မိန္းကေလးမ်ားကို ေလးစားတန္ဖုိးထားတတ္သူအၿဖစ္၊ သမီးကုိလည္း ေယာက်ာ္းေလးမ်ားကို ေလးစားတတ္သူအၿဖစ္ ၿပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးပါ။

-က်ားမခြဲၿခားဆက္ဆံမႈမ်ားရဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြကို နားလည္ေအာင္ ရွင္းၿပပါ။ သားေယာက်ာ္းေလးအေနနဲ႔ မင္းက ေယာက်ာ္းၿဖစ္ၿပီး ရန္မၿဖစ္ရဲဘူးလား၊ ေဆးလိပ္မေသာက္တတ္ဘူးလား ဆုိတဲ့ ရြယ္တူေတြရဲ႔ ဖိအားကို လြန္ဆန္ႏုိင္ဖုိ႔၊ သမီးမိန္းကေလးကလည္း မိန္းမဆုိတာ နိမ့္က်ပါတယ္ ဆုိတဲ့ အၿမင္မ်ိဳးေတြကေန ေဖာက္ထြက္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ေပါ့။

-မတူတာ အၿပတ္ရွင္းရမွာ မဟုတ္ဘဲ ပူးေပါင္းရမွာ ဆိုတာကို နားလည္ေအာင္ ေၿပာၿပပါ။ တီး၀ုိင္းတစ္၀ုိင္းမွာ ဂစ္တာသမားေတြခ်ည္း ရွိလို႔မရသလို၊ ေဘာလံုးအသင္းမွာလည္း တုိက္စစ္မွဴးေတြခ်ည္း ၿဖစ္ေနလို႔ မရပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ Band တစ္ခု၊ ေဘာလံုးအသင္းတစ္သင္းေအာင္ၿမင္တယ္ဆုိတာ မတူညီသူေတြကို အေကာင္းဆံုးေပါင္းစပ္ထားႏုိင္လို႔ပါပဲ။

-သူတို႔အသံုးၿပဳေနတဲ့ မီဒီယာေတြမွာ အသက္နဲ႔မသင့္ေတာ္ေသးတာ ပါလာရင္ မိဘက တားဆီးေပးရပါမယ္။ အရြယ္နဲ႔မသင့္ေတာ္ေသးလို႔ လုပ္ရေၾကာင္း ရွင္းၿပေပါ့။

မိန္းကေလးေတြကုိေတာ့ ရုပ္ရွင္ေတြထဲက ရုိမန္းတစ္ေတြကို အားက်ၿပီး အခ်စ္ကို မကုိးကြယ္မိဖုိ႔ ေၿပာၿပေပးရမယ္။ ေယာက်ာ္းေလးေတြကို Porn movies ေတြ မၾကည္႔ဖုိ႔ကေတာ့ ဘယ္လုိမွ တားဆီးလို႔ မရႏုိင္ေလာက္ဘူး။ ဒီေတာ့ အဲဒါေတြေၾကာင့္ ကုိယ့္ရ႔ဲပညာေရးနဲ႔ ေန႔စဥ္ဘ၀မွာ ထိခုိက္မႈရွိမလာေအာင္ပဲ အသိေပးရမယ္ ထင္ပါတယ္။

၄။ အသက္(၁၆)ႏွစ္ေနာက္ပုိင္း လူငယ္ေတြကို ဘာေတြေၿပာၿပဖို႔ လိုမလဲ

ဒီအရြယ္ကေတာ့ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာအရ လူၾကီးတစ္ေယာက္ၿဖစ္ၿပီလို႔ ေၿပာလို႔ရပါၿပီ။ ခႏၶာကိုယ္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြနဲ႔လည္း အသားက်သြားၿပီ၊ ထုိက္သင့္တဲ့ ဗဟုသုတလည္း ရွိေနၿပီေပါ့။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔သိခ်င္တာ ေမးတတ္၊ အေၿဖရွာတတ္တဲ့အရြယ္လည္း ေရာက္ပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ လိုအပ္တာက သင့္ေတာ္တဲ့ ထိန္းေက်ာင္းေပးမႈပါပဲ။

(က) ကိုယ္ခႏၶာဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ (Human Development)

-မမ်ိဳးဥေၾကြလို႔ သုက္ပိုးနဲ႔မေတြ႔လိုက္ရရင္ အဲဒီမမ်ိဳးဥေလးကေသသြားၿပီး ေသြးအၿဖစ္နဲ႔ဆင္းလာတာကို ရာသီလာတယ္ေခၚမွန္း သူတို႔သိသြားပါၿပီ။ ခုထပ္ေၿပာၿပလို႔ရတာက မမ်ိဳးဥက ဘယ္ရက္ေတြမွာ ေၾကြတတ္လဲ ဆုိတာပါ။ ေၿပာရတာ နည္းနည္းရႈပ္ေထြးပါတယ္။ အၾကမ္းမွတ္လို႔ရတာကေတာ့ (၂၈)ရက္တစ္ခါ ရာသီလာတဲ့ မိန္းကေလးေတြမွာ ရာသီစလာၿပီး(၇)ရက္၊ ရာသီမလာခင္(၇)ရက္၊ အဲဒီရက္ေတြမွာ မမ်ိဳးဥမေၾကြတတ္ဘူး၊ ၾကား(၁၄)ရက္မွာ ေၾကြတတ္ပါတယ္။ အဲဒီရက္ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးဟာ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈရွိလာခဲ့ရင္ ကုိယ္၀န္ရသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒီေလာက္ ရွင္းၿပေပးရင္ အဆင္ေၿပပါတယ္။

-ရာသီလာတဲ့ရက္ေတြမွာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ တံု႔ၿပန္မႈခ်င္းမတူၾကဘူး။ တခ်ိဳ႔ဆို အိပ္ရာထဲလွဲေနရေလာက္တဲ့အထိ ကိုက္ခဲနာက်င္တတ္ၾကတယ္။ ဒါဟာ ေရာဂါၿဖစ္တာမဟုတ္ဘူး ဆုိတာေလး သိဖုိ႔ရယ္၊ အဲ့လိုရက္ေတြမွာ အေရးၾကီးကိစၥေတြကို ေရွာင္ၿပီး အလုပ္လုပ္တတ္ဖုိ႔ရယ္၊ ဒါေတြေၿပာၿပထားဖို႔ေတာ့ လိုမယ္။

-အိမ္ေထာင္ေရးၿပႆနာတခ်ိဳ႔အေၾကာင္း ရွင္းၿပလုိ႔ရပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံခ်င္စိတ္ ကုန္ခန္းတာ၊ ပန္းေသပန္းညွိဳးၿဖစ္တာ၊ သုက္ေကာင္ေရမၿပည္႔လုိ႔ ကေလးမရႏုိင္တာ၊ မိန္းကေလးဘက္မွာ သားအိမ္ၿပႆနာတခုခု ရွိလုိ႔ ကုိယ္၀န္မေဆာင္ႏုိင္တာ၊ ဒါမ်ိဳးေတြ ဗဟုသုတေၿပာၿပလို႔ရပါတယ္။

(ခ) ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး (Relationship)

-မိသားစုအေပၚ ပြင့္လင္းမႈရွိပါေစ။ တက္မယ့္တကၠသိုလ္၊ ေရြးခ်ယ္မယ့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းအလုပ္၊ ဒါေတြမွာ သူ႔ဆႏၵကို ေလးစားေပးပါ။ အမ်ားအားၿဖင့္ ဒီအရြယ္ဟာ မိဘနဲ႔အဆင္မေၿပတတ္တဲ့ အရြယ္ေပါ့။ ဘာလို႔ဆုိေတာ့ လူငယ္ၿဖစ္ၿပီဆုိၿပီး ေၿမာက္ၾကြေၿမာက္ၾကြၿဖစ္လာၿပီ၊ ခ်ဳပ္ခ်ယ္တာ မခံခ်င္ေတာ့ဘူး၊ ကေလးလို စိတ္ပူေနတာ၊ အကုန္လိုက္လုပ္ေပးေနတာမ်ိဳးေတြ မလုိခ်င္ေတာ့ဘူး။ ေနာက္ၿပီး ဆရာလုပ္တာ၊ အမိန္႔ေပးသလိုေၿပာတာမ်ိဳးဆို မွန္ေနရင္ေတာင္ နားမေထာင္ခ်င္ၾကဘူး၊ တမင္အရြဲ႔တုိက္ပစ္တာ။ ဒါေၾကာင့္ သူတို႔အေပၚ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဆက္ဆံၿပီး နားလည္ေပးဖုိ႔ လိုတယ္။

-အခ်စ္ဦးဟာ အရူးအမူးၿဖစ္တတ္ေၾကာင္း၊ ကုိယ္ခ်စ္တုိင္းလည္း အၿမဲတမ္းၿပန္ခ်စ္ခံရဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္လို႔မရေၾကာင္း ေၿပာထားပါ။ အခ်စ္ဆုိတာ ဘ၀ရဲ႔အစိတ္အပိုင္းေလးတစ္ခုသာ ဆုိတာေတာ့ သိပါေစ။

အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ အခ်စ္ကုိမကုိးကြယ္မိဖို႔ပါ။ Love နဲ႔ sex ဟာ မတူပါဘူး။ ဆုိလိုတာက အခ်စ္ကိုသက္ေသၿပဖုိ႔အတြက္ အတူေနဖို႔ ခြင့္ၿပဳစရာ မလိုပါဘူး။ တူႏွစ္ကိုယ္တဲအိုပ်က္မွာ ေနရေနရ ဆုိတဲ့ ရုပ္ရွင္ေတြထဲက အခ်စ္မ်ိဳးဟာ အၿပင္မွာရွိဖို႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္ဘ၀မွာ ၿပင္ဆင္မႈမရွိဘဲ အိမ္ေထာင္က်သြားတဲ့သူေတြဟာ ဘ၀တုိးတက္ေရးအတြက္ ၾကိဳးစားဖုိ႔ခက္သြားသလို၊ အိမ္ေထာင္ပ်က္ဖုိ႔လည္း အင္မတန္လြယ္တယ္ဆုိတာ နားလည္ေအာင္ ရွင္းၿပပါ။

(ဂ) ကုိယ္ရည္ကိုယ္ေသြး (Personal skill)

-လိင္ဆက္ဆံမႈရွိမွ လူၾကီးၿဖစ္တာမဟုတ္ဘူးဆုိတာ ေကာင္းေကာင္းသေဘာေပါက္ထားပါေစ။ ဒါမွ အေပါင္းအသင္းရဲ႔ဖိအားကို လြန္ဆန္ႏုိင္မွာပါ။

-ဒီအရြယ္ဟာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ၿဖစ္လာမယ့္ ဘ၀ေအာင္ၿမင္မႈေတြအတြက္ အုတ္ၿမစ္ခ်တဲ့အခ်ိန္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကုိယ္ထိန္းသိမ္းတတ္ေအာင္၊ စည္းကမ္းရွိေအာင္၊ ေငြေၾကးထိန္းသိမ္းတတ္ေအာင္၊ အေကာင္းၿမင္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ပ်ိဳးေထာင္ေပးဖုိ႔ လိုပါမယ္။

(ဃ) လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၿပဳအမူ (Sexual behavior)

-HIV ပိုးဟာ ေရာဂါပိုးရွိသူနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံရာကတဆင့္ အဓိကကူးစက္ပါတယ္။ ကူးစက္ခံရၿပီး ႏွစ္အေတာ္ၾကာမွ ခုခံအားက်ဆင္းလာတဲ့ AIDS ေရာဂါအဆင့္ကုိ ေရာက္တာၿဖစ္လုိ႔ ဒီအတုိင္းၾကည္႔ရံုနဲ႔ ေရာဂါပုိးရွိမရွိ ဆုိတာ မသိႏုိင္ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး တစ္ၾကိမ္ဆက္ဆံမိလိုက္ရံုနဲ႔လည္း ကူးသြားႏုိင္ပါတယ္။

ဒီလိုမၿဖစ္ဖို႔အတြက္ ကြန္ဒံုးအသံုးၿပဳလုိ႔ ရပါတယ္။ ကြန္ဒံုးဆုိတာက လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ အမ်ိဳးသားလိင္တံမွာ စြပ္တဲ့ အစြပ္ကုိ ေခၚတာ၊ အဲဒါကို လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ အသံုးၿပဳလုိက္ရင္ လိင္အဂၤါခ်င္း ထိေတြ႔မႈမရွိေတာ့ဘဲ ေရာဂါကူးစက္ၿခင္းကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္ေၾကာင္း ေပးသိပါ။

(င) လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး (Sexual Health)

-အေရးေပၚကုိယ္၀န္တားေဆးအေၾကာင္း ေၿပာၿပလုိ႔ရွိရင္ သူတို႔ရည္းစားနဲ႔ ကဲခ်င္တုိင္း ကဲခြင့္ေပးလိုက္တာလို႔ ၿမင္ၾကတယ္။ အမွန္ေတာ့ ဒီေဆးက ရည္းစားနဲ႔ လြန္လြန္က်ဴးက်ဴး ၿဖစ္သြားမွ ေသာက္ရတဲ့ ေဆးမဟုတ္ပါဘူး။ အလုိမတူဘဲ အဓမၼၿပဳက်င့္ခံလိုက္ရတဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာလည္း ကုိယ္၀န္မရေအာင္ တားေပးႏုိင္ပါတယ္။ ကုိယ္မၿဖစ္ရင္ေတာင္ ကုိယ့္လိုဗဟုသုတမရွိတဲ့ သူငယ္ခ်င္း၊ အေပါင္းအသင္းတစ္ေယာက္ကုိ ၿပန္အၾကံဥာဏ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။

-တၿခားကာလတုိကိုယ္၀န္တားနည္းေတြလည္း သိထားရင္ေကာင္းပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ဒီအရြယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္က်သြားရင္၊ ေယာက်ာ္းေနာက္လိုက္ေၿပးသြားရင္ေတာင္ ကုိယ္၀န္မရေသးဘူးဆုိရင္ အမ်ားၾကီးေတာ္ပါေသးတယ္။

မေတာ္တဆ ကုိယ္၀န္ရသြားတာမ်ိဳး ရွိခဲ့ရင္ေတာ့ ကုိယ္၀န္ေသခ်ာအပ္ဖို႔၊ ကၽြမ္းက်င္သူနဲ႔ မီးဖြါးဖို႔၊ အေရးေပၚအေၿခအေနအတြက္ ၿပင္ဆင္ထားဖုိ႔၊ ဒါေတြ လိုပါလိမ့္မယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကုိယ္၀န္ေဆာင္ (Teenage Pregnancy) ဟာ အႏၱရာယ္ပိုမ်ားလို႔ပါပဲ။

(စ) ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ (Society & Culture)

ဒီအရြယ္မွာ အခက္ဆံုးအပိုင္းက ဒါလို႔ထင္ပါတယ္။ ခုလို Globalization ေခတ္မွာ ပိုဆုိးတယ္။ ေခတ္ကအရမ္းၿမန္လာေတာ့ မိဘေတြအေနနဲ႔ ေခတ္မီေအာင္၊ လူငယ္ေတြကို နားလည္ေပးႏုိင္ေအာင္ ေတာ္ေတာ္ကို ၾကိဳးစားရေတာ့မယ့္သေဘာ ရွိတယ္။

လူငယ္ဆုိတာ လြတ္လပ္ခ်င္တယ္၊ အေတြးအေခၚ၊ အယူအဆ၊ ဖက္ရွင္အသစ္အဆန္းကို သေဘာက်တယ္၊ စမ္းသပ္ခ်င္တယ္၊ တက္ၾကြတယ္၊ မၿဖစ္ဖူးေသးေတာ့ အေၾကာက္အလန္႔ မရွိဘူး၊ ပတ္၀န္းက်င္မွာ အာရံုစိုက္ခံခ်င္တယ္၊ သူမ်ားထက္ ထူးၿခားခ်င္တယ္၊ ထင္ေပၚခ်င္လာတယ္။

တစ္ဖက္မွာ ေစာင့္ၾကိဳေနတာက ပတ္၀န္းက်င္ရဲ႔ ေရွးရုိးစြဲအၿမင္နဲ႔ ေ၀ဖန္ကဲ့ရဲ႔မႈေတြ။ မိဘဆရာ လူၾကီးေတြနဲ႔ အၿမင္မတူေတာ့ဘူး။

အဲဒီလို မတူညီမႈေတြၾကားမွာ လြန္ဆြဲရင္း မေကာင္းတဲ့ပတ္၀န္းက်င္ရဲ႔ စြဲေဆာင္မႈေနာက္ကုိ ေကာက္ေကာက္ပါေအာင္ လုိက္သြားမိတတ္တယ္။

အေပါင္းအသင္းမွားမယ္။ မဆင္မၿခင္ေနထုိင္ရင္း ေရာဂါေတြကူးမယ္။ မလိုခ်င္ဘဲ ကုိယ္၀န္ရမယ္။ အရက္နဲ႔ မူးယစ္ေဆး၀ါးစြဲမယ္။

အဲဒီအတြက္ မိဘေတြအေနနဲ႔ လူငယ္ေတြရဲ႔စိတ္နဲ႔ သဘာ၀ကို နားလည္ေပးဖို႔လိုပါမယ္။ ကိုယ့္အလိုက်ပံုသြင္းတာထက္ သူတို႔အလိုက်တဲ့အတုိင္း ပံုေပၚလာေအာင္သာ ၀ုိင္းကူညီေပးလိုက္ပါ။    ။

ဒီေဆာင္းပါးရွည္ၾကီးရဲ႔ ေနာက္ဆံုးမက္ေဆ့ခ်္ ေပးလိုပါတယ္။

Youth is an opportunity to do something to become somebody in life.

လူငယ္ဆုိတာ ဘ၀မွာ တစ္စံုတစ္ေယာက္ၿဖစ္လာဖုိ႔အတြက္ တခုခုလုပ္ေနရမယ့္အခ်ိန္ေကာင္းပါပဲ။ အပ်ံသင္စ ယုိင္နဲ႔နဲ႔ငွက္ကေလးလို ခုမွေလာကၾကီးထဲကုိ ထဲထဲ၀င္၀င္ေရာက္လာတဲ့ လူငယ္ေတြမွာလည္း စိန္ေခၚမႈေတြက အမ်ားၾကီးပါ။ ၾကက္မၾကီးက ၾကက္ေပါက္စေလးေတြကုိ ကာကြယ္ေပးသလုိလည္း တစ္ခ်ိန္လံုး လုပ္ေပးေနလို႔ မရပါဘူး။

ဒါဆုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လုပ္ႏုိင္တာ ဘာရွိလဲ

ဒီစိန္ေခၚမႈေတြၾကားကေန ေအာင္ၿမင္ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့သူေတြ ၿဖစ္လာႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ လူငယ္ေတြမွာ ထုိက္သင့္တဲ့ အသိဥာဏ္နဲ႔ အရည္အေသြးေတြ ရွိေနေအာင္ပဲ ၿပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးလုိ႔ရပါတယ္။

ဆရာလကာၤရည္ေက်ာ္ မၾကာခဏ ေၿပာေလ့ရွိပါတယ္

လူငယ္ေတြကို ခ်စ္တတ္မွ လူၾကီးပါတဲ့။

လူၾကီးၿဖစ္ေနတဲ့ လူၾကီးမင္းမ်ားအားလံုး လူၾကီးပီသၾကပါေစလို႔ ဆုေတာင္းေပးရင္း

ေလးစားစြာၿဖင့္

ေဒါက္တာၿဖိဳးသီဟ