ads bit

Pages

Showing posts with label Hypertension. Show all posts
Showing posts with label Hypertension. Show all posts

Saturday, November 2, 2019

hypertension education

hypertension education
ေသြးတိုး
၁၂၀  အေပၚ ေသြး
၉၀ ေအာက္ ေသြး
ေက်ာ္ရင္ တိုး တယ္
၁၃၀။/ ၉၀ ေက်ာ္
140 /90 ေက်ာ္
စသျဖင့္ ေက်ာ္ရင္ ေသြးတိုးတယ္
ဒါေတြကို က်န္းမာေရး ေလ့က်င့္ခန္းနဲ့ ထိန္းလို့ ရ
မ၇ရင္ ေသြးတိုး က်ေဆး နဲ့ ထိန္း
အသက္ၾကီးလာရင္ ေသြးေၾကာ နံရံေတြ ထူလာတယ္
ေသြးတိုး ျဖစ္ဖို့ အလားအလာမ်ားတယ္
တစ္ခ်ိ ု့က မ် ိုးရိုးလိုက္တယ္ စသျဖင္၇ိွမယ္
ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တယ္ဆိုတာကလညး္ aerobic ေလ့က်င့္ခန္း
လမ္းေလွ ်ာက္ လက္လႊဲ လက္ခါ အိပ္ ထ မ တင္ ထိုင္ ထ ေခါငး္ လႊဲ ေၿခခါ ေၿခလႊဲ
စသျဖင့္ 30 min to 60 min တစ္ရက္ကို လုပ္ ေပးရင္
အနညး္ငယ္ အသက္ရွ ုျမန္ရမယ္ ေမာရမယ္ အရမ္းၾကီး ေမာေအာင္လညး္ မလုပ္ရ
ေခြ ်း ထြက္ရမယ္
စသျဖင့္ အဲ့လို လုပ္ေပးရင္ ေသြးတိုးသမားေတြ ေသြး တိုးက်တာကို သုတသန မ်ားက ေတြ့၇ိွတယ္
လုပ္ေပးရင္ ေကာင္းတယ္ ၁ ပတ္ ၇ရက္
၁ ပတ္ ၅ရက္
တစ္ေန 30 min to 60 min
aerobic exercise ျဖစ္၇မယ္
ေမာရမယ္ ေခြ ်းထြက္ရမယ္  ကိုယ္လက္ လုွပ္ရွားရမယ္
အ၇မ္း ဆိုးရႊားစြာ ေမာ တာကို ဆိုလိုၿခင္ းမဟုတ္
အသက္ရွ ု ေလ့က်င့္ခန္ း ရွုသြင္း ရွု ထုတ္ စသျဖင့္
ရွုသြငး္ ရွု ထုတ္ လုပ္တဲ့ အခ်ိန္ မွာလည္း လက္ေၿခ ေခါငး္မ်ားလွုပ္ရွားတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း
အိပ္ ထ မ တင္ ထိုင္ ထ ေၿခလႊဲ လက္လႊဲ ေၿခ ခါ လက္ခါ ေခါင္းခါ စသျဖင့္ လုပ္ ေပးရမယ္
ဒါက arerobic exercise
ေနာက္တစ္ခုက အစား အေသာက္နဲ့ ထိန္းၿခင္း
တစ္ရက္ကို တေန့ ကို
လက္ဖက္ရည္တစ္ဇြန္းစာ၇ိွေသာ ဆားပမာဏ 4g ကို သာ စားသံုးရမည္ ျဖစ္သည္
ထို ထက္ ပို စားပါက ဆားစားသံုးမွ ုမ်ားျပီး ေသြးတိုး ေရာဂါ ျဖစ္ဖို့ အလားအလာမ်ားတယ္
ဆားေတြ ကို တစ္ရက္ ၂ ဇြန္းေလာက္ စားေနၾကတယ္
အဲ့ေတာ ေသြးတိုး ေလျဖတ္တာ ဟာ လူေလးေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္နိုင္တယ္
လူ ေန ထိုင္မွ ု ေတြေၾကာင့္ ဆီးခ်ိ ုေတြလညး္ ျဖစ္ၾကတယ္ အခ်ိ ုေတြကို စားသံုး မ်ားတာ
ဆားေတြက တစ္ၿခားနညး္နဲ့လညး္ လာနိုင္ေသးတယ္
ငပိ င ေၿခာက ္ငံျပာရည္
ေနာက္ ဆား soda ပါတဲ့ အီၾကာေကြး နံျပားပဲျပ ုတ္
လွ ်က္ဆား အသင့္ ျပ ုလုပ္ျပီးသား ေခါက္ဆြဲ ေၿခာက္မွာလညး္
ဆားပါ၀င္နွ ုန္းမ်ားတာကို ေတြ့ရ
သံုးစြဲမွ ုမ်ားတဲ့ အတြက္
လူ ၄ ေ၇ာက္မွာ ၁ ေယာက္သည္ ေလျဖတ္ ဖို့ ေသြးတိုးဖုိ့ အလားအလာ၇ိွနိုင္တယ္လို့
သုေတသီမ်ားကဆိုတယ္
ေလျဖတ္ တာကို လူေတြေၾကာက္ၾကတယ္
ေသြးတိုးကို ထိန္း ခ် ုပ္ဖို့ ေသြးေပါင္းတိုငး္တဲ့ စက္ေတြ ၀ယ္ထားသင့္
digital ေတြထြက္ေနတယ္
ေသြးတိုးကို ခ်ိန္ျပီး တိုးတယ္ မတုိးဘူး
140/90 ေက်ာ္တယ္ဆိုရင္ တိုးတယ္
အသက္ ၅၅ ေအာက္ဆိုရင္
beta blocker ေလးေပးမယ္ တိုငး္ၾကည့္မယ္ တိုးေနေသး၇င္
acei ေပးမယ္
acei ေၾကာင့္ ေခ်ာငး္ ေၿခာက္ ဆိုး၇င္ arb ေပးမယ္
တစ္လံုးစေပး ထိန္း မရ ၂ လံုး ေပး
စသျဖင့္ ထိန္း ရမယ္ ေသြးတိုးကို အစား အေသာက္အေနအထိုင္ေရာ
ေဆးေရာ မွ ် ေအာင္ ထိန္းရမယ္
စားေသာက္ေန ထိုင္ ေကာင္းလို့ ေသြးတိုး က်ရင္ ေဆးကို ေလွ ်ာ ့ေပးရမယ္
မက် ဘဲ တိုးေနရင္ ေဆး  dose တိုးဖို့ လိုလာမယ္
အသက္ ၅၅ ေက်ာ္ရင္  ccb or diuretic ေတြ ေပး
ေနာက္ အားကစားလုပ္တယ္ ကိုယ္ လက္ လွ ုပ္ရွားတအားလုပ္ျပီး ေခြ ်းထြက္ရင္
ေရဓါတ္ ျပန္ ျဖည့္ ေပးရမယ္
ccb မွာ amlodipine ၇ိွမယ္ nifidipine ၇ိွမယ္ Cilnidipine ရိွမယ္
amlo 5 mg လာတယ္ 10 mg လာတယ္
စစေပးရင္ေတာ 5 mg ေလာက္ ေန စထိန္းၾကည့္ မရရင္ 10 mg တိုး
တစ္ေန့ တစ္ၾကိမ္
အဆင္မေျပရင္ ေဆး ေျပာင္း nifi denk ဆိုတာ၇ိွ
တစ္ၾကိမ္နဲ့ ထိန္း
မ၇ရင္ ၁ ေန ့ ၂ ၾကိမ္ေပး
ေပးလို့ peripheral odema ၇တတ္ ေဆးဆိုးက်ိ ုး ရင္ ေဆး ဆိုးက်ိုးနညး္တဲ့
Cilnidipine 10 mg ေျပာငး္ ေပးနိုင္တယ္
ေသြးတိုးက်ေဆးေတြ  က ေသြးေပါငး္ က် တတ္ ေခါငး္ မွ ုးတတ္ သည္
ေခါငး္မူတယ္ ဆိုတာနဲ့ ေသြးေပါင္က်တာ လညး္ ျဖစ္နိုင္သလို
ေသြးတိုးတာလညး္ ျဖစ္နိုင္တယ္
ေသြးတိုးတာ တစ္ခ်ိ ု200 ေက်ာ္တာေတာင္ ေခါငး္မမူတာေတြ ၇ိွပါတယ္
ဒါေၾကာင့္ ေခါငး္ မမူဘူးဆိုတာနဲ့ ေသြးတိုး မ၇ိွဘူးလို့ ေျပာမရ သလိုဘဲ
ေခါငး္မူးတိုင္းလညး္ ေသြး ေပါင္က်တတ္တဲ့ အေၿခ အေန မ် ိုး ျဖစ္နိုင္တယ္ ဆိုတာ
ေတြး ထည့္သင့္ပါတယ္
ဒါေၾကာင့္ ေသခ်ာေအာင္ digital ေတြ ေသြးေပါင္တိုငး္ စက္မ်ား၀ယ္ထားသင့္ပါတယ္
omron တံ ဆိပ္ လက္ရိွ အသံုးမ်ားၾကတယ္ ၄ ေသာင္း ၇ ေထာင္ ေလာက္ရိွ
၃ နွစ္ အာမခံ
ေသြးတိုးက မထိန္း၇င္ ၾကာလာရင္ မ်က္စိထိ မယ္
ေက်ာက္ကပ္ ထိမယ္
ေက်ာက္ကပ္ ထိ လို့ ေသြးတိုးတာလညး္ ၇ိွပါတယ္
ေဆးေတြ ေသာက္ျပီး ေသာ္လညး္ေကာင္း ဒညင္း သီးေတြစားျပီး ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္တာမ် ိုးေတြ
ေရရည္ ေသြးတိုးကို မထိန္းရင္ မ်က္စိထိမယ္
ေက်ာက္ကပ္ထိမယ္
ဆီခ်ိ ုေတြ ၀င္လာမယ္
ဆိးခ်ိ ုရိွသူကလည္း မထိန္းရင ္ေသြးတိုးေတြ ၀င္လာမယ္
ထိန္းခ် ုပ္ မွု မရိွေသာ ေသြးတိုး ဆီး ခ်ိ ုးသမားေတြသည္ တစ္ၿခားေရာ၈ါမ်ားပိုဆိုးလာနိုင္တယ္
ေက်ာက္ကပ္ပ်က္တာ ေၿခ လက္ ထံု က်င္တာ pregabalin ေပးၾကတာမ်ားတယ္ ဆီခ်ိ ုးေတြမွာ
gabapentin စသျဖင့္ ၇ိွ
ဆီးခ်ိ ုမထိန္း၇င္ မ်က္စိကြယ္တာ တိမ္စြဲတာ ေတြျဖစ္လာနိုင္
ေသြးတိုးေၾကာင့္ လညး္ ေလျဖတ္ တာ နွလံုး ေသြးေၾကာ က်ဥ္း တာ ပိတ္တာ
ေမာတာ နွလံု းပ်က္ျပီး ေဖာ ေယာင္တာ
ေက်ာက္ကပ္ ထိရင္လညး္ မ်က္နွာေတြေဖာလာတာ
ဒါေၾကာင့္ အသက္ၾကီးလာရင္ ေသြးေၾကာေတြက အဆီ ဖတ္ ေတြနဲ့ ျပည့္ျပည့္လာတယ္
နံရံ ထူထူလာမယ္ မာလာမယ္ အသက္ၾကီးရင္ေသြးတိုးက ျဖစ္ဖို့ အလာအလာမ်ားတယ္
လူေန မွ ု အေန အထိုင ္နဲ့ က်န္းမာေရး အစားအေသာက္နဲ့ ထိန္း ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္
ေသြးတိုး လို့ ေလျဖတ္
ေလျဖတ္ တယ္ဆိုတာ ေသြးေၾကာ ပိတ္ တာ၇ိွသလို  ေပါက္တာလညး္ရိွ
ေပါက္ လား ပိတ္ လား အေပၚ မူတည္ျပီးကုထံုေတြ ကြာမယ္
ေသြးခဲ ပိတ္ရင္ ေဖ်ာ္တဲ့ ေဆး၇ိွမယ္  အဆီဖတ္ ပိတ္ရင္ ေပါင္ ေသြးေၾကာကေန ထုတ္ တဲ့ နညး္၇ိွမယ္
ေပါက္တာကို ေဖ်ာ္တဲ့ ေဆး ေပးရင္ေတာ ပို ဆိုးလာနိုင္ပါတယ္ ေလျဖတ္တာက
ဒါေၾကာင့္ ေပါက္လား ပိတ္ လား ဆိုတာ ct mri ရိုက္မွ သိနိုင္ မယ္
ေသြးတိုးဆိုတာကို အဖက္ ဖက္ က ကုရ
ေသြးတိုး က်ေဆး ေပး ဖို့ လို အပ္ သလို အဆီက်ေဆး ေသြးအတြငး္ အဆီ စစ္ေဆးျပီး ေပးတာေတြ
ေသြး မခဲ ေအာင္ aspirin 75 mg baby aspirin ကို cvs protection အတြက္ ေပးတာေတြ
atorvastatin ေသြး အတြင္း အဆီက်ေဆး
ညဖက္ ေပးတာမ်ားတယ္ 10 mg 20 mg လာတယ္
ညဖက္ အိပ္ ခ်ိ္န္ စုပ္ယူမွ ုအားေကာင္း လို့ ေပးတယ္
aspirin atorvastatin ေတြကို cvs risk stroke risk ကို ကာကြယ္ တဲ့ အေနနဲ့ ေသြး တိုး ဆီး ခ်ိ ုသမားေတြမွာ ထည့္သံုးလာၾက
အတူ တစ္ကြ ေပးတာမ်ားလာတယ္
ဒါေပမယ္ ့ အသက္အ၇မ္းၾကီးလြန္းတဲ့ ၆၀ ေက်ာ္ေတြကို ေပးတဲ့အ ခါ aspirin ကို ျပန္ ျဖ ုတ္ ၾကတယ္
baby asprin က အက်ိ ုး သက္ေရာက္မွ ုထက္ cvs risk stroke risk ကို ကာကြယ္ တာထက္
gi bleeding ျဖစ္ျပီးေသဆံုးတာမ်ားတဲ့အ တြက္ အသက္ၾကီး သူမ်ားမွာ အသံုးနညး္တာကို ေတြ့ရတယ္
မေပးေတာတာကို ေတြ့ရတယ္
၄၅ နဲ့ ၆၀ ေအာက ္ေပးတာ ပို ေကာငး္မယ္ aspirin ကို

ေဒါင္း၇န္ လင့္
https://drive.google.com/file/d/1KSfF9UX_rvPvfjNDyrdqZ0vgb5PR5-8A/view?usp=sharing
မြန်မာနိုင်ငံသွေးတိုးရောဂါအဖွဲ့ မှ ကြီးမှူးကျင်းပသော သွေးတိုးရောဂါ လူထုပညာပေး ဟောပြောပွဲအခမ်းအနား တိုက်ရိုက် Live အစီအစဉ်...
https://www.facebook.com/zifammyanmar/videos/2571747292915729/

Monday, April 8, 2019

Treatment steps for hypertension

No photo description available.
No photo description available.ေသြးတိုး ကုထံုး
ကုနညး္
Treatment steps for hypertension
ေသြးတုိးကို အဆင့္ သံုးမ်ိ ုးခြဲထားတယ္
Stage 1 hypertension Clinic blood pressure is 140/90 mmHg or higher and subsequent ambulatory blood pressure monitoring (ABPM) daytime average or home blood pressure monitoring (HBPM) average blood pressure is 135/85 mmHg or higher.
ပထမ အဆင့္က  ၁၄၀ ၉၀ ေလာက္ကို stage1 hypertension ေပါ့

Stage 2 hypertension Clinic blood pressure is 160/100 mmHg or higher and subsequent ABPM daytime average or HBPM average blood pressure is 150/95 mmHg or higher.
stage 2 ဆို၇င္   160/100  ေရွ့ ၂၀ ေနာက္ ၁၀ ေပါင္း

Severe hypertension Clinic systolic blood pressure is 180 mmHg or higher or clinic diastolic blood pressure is 110 mmHg or higher.
severe ဆို၇င္ ၁၈၀ ၁၁၀ အထက္
သံုး မ်ိ ုး ပိုင္း ထားတယ္
stage 1 stage2 servere ေပါ့  140/90  160/100 180/110

ကု သနညး္မ်ား
========================
Lifestyle interventions
ပံုမွန္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္
အငန္ ေရွာင္
Discourage excessive consumption of coffee and other caffeine-rich products  ေက္ာဖိေရွာင္
Do not offer calcium, magnesium or potassium supplements as a method for reducing blood pressure
အရက္ေလွ ်ာ ့ ေသာက္

Step 1 treatment
under 55 years
an angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitor or a low-cost angiotensin-II receptor blocker (ARB)
Do not combine an ACE inhibitor with an ARB to treat hypertension  နစ္ခု ေပါငး္ မေပးရ

over 55 years
calcium-channel blocker (CCB)
oedema or intolerance ၇ိွရင္ မေပးရ
offer a thiazide-like diuretic ေျပာငး္ ေပး
chlortalidone (12.5–25.0 mg once daily) or
 indapamide (1.5 mg modified-release once daily or 2.5 mg once daily) in preference to a conventional thiazide diuretic such as bendroflumethiazide or hydrochlorothiazide.

Beta-blockers are not a preferred initial therapy for hypertension. However, beta-blockers may be considered in younger people, particularly:
Beta-blockers ေသြးတိုး မွာ စစ ၿခင္း ေပးေလ့ မ၇ိွၾကဘူး လူငယ္ေတြကို ေပး
    those with an intolerance or contraindication to ACE inhibitors and angiotensin II receptor antagonists or
acei rblocker ေတြ နဲ့ မတည့္သူေတြ တို့
    women of child-bearing potential or  ကိုယ္ ၀န္ ေဆာင္သယ္တို့

    people with evidence of increased sympathetic drive
If therapy is initiated with a beta-blocker and a second drug is required, add a calcium-channel blocker rather than a thiazide-like diuretic to reduce the person's risk of developing diabetes
beta-blocker  ေပးျပီးဆိုရင္လညး္ ccb နဲ့ တြဲ ေပး

Step 2 treatment
a CCB in combination with either an ACE inhibitor or an ARB
If a CCB is not suitable for step 2 treatment, for example because of oedema or intolerance, or if there is evidence of heart failure or a high risk of heart failure, offer a thiazide-like diuretic 
ccb နဲ့ အဆင္မေျပရင္ diuretic ေျပာငး္ ေပး

Step 3 treatment
Before considering step 3 treatment, review medication to ensure step 2 treatment is at optimal or best tolerated doses
the combination of ACE inhibitor or angiotensin II receptor blocker, calcium-channel blocker and thiazide-like diuretic should be used

Step 4 treatment
Regard clinic blood pressure that remains higher than 140/90 mmHg after treatment with the optimal or best tolerated doses of an ACE inhibitor or an ARB plus a CCB plus a diuretic as resistant hypertension, and consider adding a fourth antihypertensive drug and/or seeking expert advice.

For treatment of resistant hypertension at step 4:

    Consider further diuretic therapy with low-dose spironolactone (25 mg once daily)[8] if the blood potassium level is 4.5 mmol/l or lower. Use particular caution in people with a reduced estimated glomerular filtration rate because they have an increased risk of hyperkalaemia.

    Consider higher-dose thiazide-like diuretic treatment if the blood potassium level is higher than 4.5 mmol/l.


https://www.nice.org.uk/guidance/cg127/chapter/1-Guidance#measuring-blood-pressure
https://www.nice.org.uk/guidance/CG127
https://pathways.nice.org.uk/pathways/hypertension/hypertension-overview#path=view%3A/pathways/hypertension/management-of-hypertension.xml&content=view-index
https://pathways.nice.org.uk/pathways/hypertension/hypertension-overview#path=view%3A/pathways/hypertension/treatment-steps-for-hypertension.xml&content=view-index
https://pathways.nice.org.uk/pathways/hypertension/hypertension-overview#content=view-node%3Anodes-step-2&path=view%3A/pathways/hypertension/treatment-steps-for-hypertension.xml

Thursday, September 6, 2018

White Coat Hypertension ႏွင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ

White Coat Hypertension ႏွင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ

Category
က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာဗဟုသုတမ်ား
          " အေဒၚ ... ေသြးတိုးေနတယ္ေနာ္ "
          " မတိုးပါဘူး ဆရာေလးရယ္ ... ကြၽန္မ မနက္ကမွ ခ်ိန္လာတာပါ "
          " အခု ၁၆၀/၈၀ အေဒၚရဲ႕ "
          " အေမက ဆရာ၀န္မွ ေသြးတိုးတာ ဆရာေရ ... "
          တခ်ိဳ႕လူေတြက အိမ္မွာပဲ ေသြးေပါင္တိုင္းၾကည့္တဲ့အခါ ပံုမွန္ျဖစ္ေနေပမယ့္လည္း ေဆးခန္းသြားျပလို႔ ဆရာဝန္ဆီမွာ ခ်ိန္တဲ့အခါက်ရင္ ေသြးေပါင္ တက္ေနတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာကို White Coat Syndrome လို႔ေခၚၿပီး ဒီနာမည္ကေတာ့ အျဖဴေရာင္ကုတ္အက်ႌ (duty coat) ဝတ္ေလ့ရွိတဲ့ ဆရာဝန္၊ ဆရာမေတြကို အစြဲျပဳၿပီးေတာ့ အမည္တြင္သြားတာပါ။
          ပံုမွန္အားျဖင့္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္က 120/80 mmHg ရွိၿပီးေတာ့ ဒီထက္မ်ားရင္ ေသြးတိုးလားဆိုတာကို စဥ္းစားေလ့ရွိပါတယ္။ White Coat Syndrome ရွိတဲ့သူေတြမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္က ပံုမွန္ထက္ ပိုမ်ားေနၿပီးေတာ့ ဒါက တစ္ခါတေလမွာ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသတဲ့အခါမွာျဖစ္တဲ့ စိုးရိမ္ပူပန္မႈသက္သက္ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဒီထက္ ပိုၿပီးျပင္းထန္တဲ့ေသြးတိုးျပႆနာအျဖစ္ ရွိတတ္ပါတယ္။

>>    White Coat ေသြးတိုးႏွင့္ ေသြးတိုးေရာဂါ
          အခုနေျပာခဲ့သလိုပဲ White Coat ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေသြးတိုးကေတာ့ ေဆးခန္းေတြသြားတဲ့အခါမွာသာ ေတြ႕ရတတ္ၿပီးေတာ့ ပံုမွန္ေသြးတိုးေရာဂါကေတာ့ ဘယ္ေနရာမွာမဆိုတိုင္းရင္ ေသြးတိုးေနတာကို ေျပာတာပါ။
          ဒီလိုမ်ိဳး ေဆးခန္းမွာ တိုင္းၾကည့္တဲ့အခါမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ျမင့္ေနတာေတြရဲ႕ 15-30% ေလာက္က အမွန္တကယ္ကို White Coat Hypertension ျဖစ္ၿပီး ဒါက ပံုမွန္အၿမဲေသြးတိုးေရာဂါ ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ တျခားတစ္ဖက္အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ အခ်ိဳ႕က ေဆးခန္းမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ပံုမွန္ျဖစ္ေနေပမယ့္လည္း အျခားေနရာေတြမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္မ်ားေနတာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ Masked Hypertension လို႔ ေခၚပါတယ္။

>>    ေသြးတိုးေစေသာ အေၾကာင္းအရင္းမ်ား
          White Coat Hypertension ဆိုတာက ယာယီေသြးတိုးတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ တစ္ခါတစ္ရံမွသာ ေသြးတိုးတယ္ဆိုရင္ ျပႆနာမဟုတ္ေပမယ့္လည္း ဆရာဝန္အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီေသြးတိုးျခင္းက အမွန္တကယ္ ေသြးတိုးေရာဂါရဲ႕ေရွ႕ေျပးျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ေလ့လာမႈတစ္ခုအရ White Coat Hypertension ရွိသူေတြက ေလျဖတ္ျခင္း၊ ႏွလံုးတိုက္ခိုက္ခံရျခင္း၊ ႏွလံုးပ်က္စီးျခင္းနဲ႔ အျခားႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် မ်ားတယ္လို႔ ေတြ႕ရွိထားပါတယ္။
          ေနာက္ေလ့လာမႈတစ္ခုကေတာ့ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ေသရတဲ့ျဖစ္ရပ္ အမ်ားစုက White Coat Hypertension နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ပဲ ေသြးတိုးတဲ့အခါမွာ ေသြးတိုးရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို သိေအာင္လုပ္ၿပီး ေရာဂါေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

>>    အျခားအေၾကာင္းအရင္းမ်ား
          Duty Coat ဝတ္္ထားတဲ့ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ရမွာ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔လို႔ ေသြးတိုးတာက တစ္ခါတေလမွ ျဖစ္တတ္တာပါ။ တခ်ိဳ႕လူေတြက စိတ္ဖိစီးမႈေတြ၊ အေရးေပၚအေျခအေနေတြကို ႀကံဳေတြ႕ရတဲ့အခါ၊ ေသြးက်ေဆး ပံုမွန္မေသာက္တဲ့အခါ၊ ဆားဓာတ္မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြ စားတဲ့အခါနဲ႔ ကဖင္း စားသံုးမႈ မ်ားတဲ့အခါေတြမွာလည္း ယာယီေသြးတိုးတတ္ပါတယ္။
          ဒီေသြးတိုးတာေတြက ခဏတာပဲ ဆိုေပမယ့္လည္း ႏွလံုးကိုဒဏ္ျဖစ္ၿပီး ပ်က္စီးေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို ခဏခဏေသြးတိုးတာ ၾကာလာရင္ ႏွလံုးထိခိုက္ပ်က္စီးမႈေတြကို ပိုၿပီးျပင္းထန္လာေစႏိုင္ပါတယ္။

>>    White Coat Syndrome ကို ဘယ္လိုေက်ာ္လႊားၾကမလဲ?
          တခ်ိဳ႕လူေတြက ေသြးေပါင္တိုင္းတဲ့အခါမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ တက္ေနမွာစိုးတဲ့စိတ္ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေဆးခန္းသြားလို႔ ေသြးေပါင္တိုင္းတဲ့အခ်ိန္လည္းေရာက္ေရာ ေသြးတိုးေနတတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ အမွန္ကို ရရွိဖို႔အတြက္ ေသြးေပါင္မတိုင္းမီမွာ ဒီအခ်က္ေလးေတြကို သတိထားေပးပါ။
●        စိတ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ထားပါ။
●        ေသြးေပါင္တိုင္းမယ့္အခ်ိန္မွာ စိတ္လႈပ္ရွားေနတယ္၊ စိုးရိမ္ပူပန္ေနတယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ (သို႔) သူနာျပဳကို ခဏေလာက္ ေစာင့္ေပးဖို႔ ေျပာပါ။
●        တျခားတစ္ေနရာကို ေရႊ႕ပါ။
●        တစ္ခါတေလမွာ ဆရာဝန္ရဲ႕ အခန္းေရွ႕နားေလးက လူနာေတြ၊ ဝန္ထမ္းေတြနဲ႔ ျပည့္ၾကပ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ရရွိဖုိ႔အတြက္ တိတ္ဆိတ္တဲ့ေနရာကို ေရႊ႕ၿပီး ခ်ိန္လုိ႔ရမလားဆိုတာကို ေျပာၾကည့္ပါ။
●        စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့က်ေစမယ့္နည္းလမ္းေတြကို က်င့္သံုးၾကည့္ပါ။
●        စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ႀကံဳရတဲ့အခ်ိန္ (သို႔) စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြ ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ စိတ္ေျပေလ်ာ့ၿပီး တည္ၿငိမ္ေစမယ့္ နည္းလမ္းတစ္နည္းကို ရွာထားပါ။ ဥပမာ - အသက္ျပင္းျပင္း ႐ွဴသြင္းၿပီးေတာ့ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ျပန္႐ွဴထုတ္တာမ်ိဳးကို ေသြးေပါင္မတိုင္းခင္ လုပ္ၾကည့္ပါ။
●        စကားစျမည္ ေျပာဆိုျခင္း - တခ်ိဳ႕လူေတြက ေသြးေပါင္တိုင္းခ်ိန္မွာ စကားေျပာေနျခင္းက ဒီေပၚကို စိတ္မေရာက္ေတာ့ဘဲနဲ႔ ပိုမွန္တဲ့အေျဖကို ရေစႏိုင္သလို တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဘာမွမေျပာဘဲနဲ႔ ၿငိမ္ၿငိမ္ေလး ထိုင္ေနတာက ပိုၿပီးစိတ္ကို သက္ေသာင့္သက္သာ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကိုယ္နဲ႔ ဘယ္လိုနည္းလမ္းနဲ႔ ကိုက္ညီလဲဆိုတာကို ရွာၾကည့္ပါ။

>>    ေသြးတိုးကို ဘယ္လိုေရာဂါ သတ္မွတ္ၾကမလဲ?
          ေသြးေပါင္ခ်ိန္ တိုင္းလိုက္လို႔ ေသြးတိုးေနတယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္က ရက္သတၱပတ္ (သို႔) လအနည္းငယ္ၾကာေအာင္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ခိုင္းၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း White Coat Hypertension ရွိေနႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒီေတာ့ White Coat လား၊ တကယ္ေသြးတိုးတာလား ဆိုတာကို ေသခ်ာဖို႔အတြက္ အိမ္မွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ဖို႔ ေျပာပါလိမ့္မယ္။

>>    ကုထံုးမ်ား
          စိတ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ၿပီးခ်ိန္မွာေတာင္မွ ေသြးေပါင္က တက္ေနေသးတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔ ေသခ်ာေဆြးေႏြးဖို႔ လိုပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ တစ္ခါေသြးေပါင္တက္႐ံုနဲ႔ ေသြးတိုးလို႔ မသတ္မွတ္ပါဘူး။ ဒီလို တစ္ႀကိိမ္ တိုင္းတာ ေသြးတက္႐ံုနဲ႔ ေသြးက်ေဆး ေပးလိုက္မယ္ဆိုရင္ ေသြးေပါင္က်ျခင္း အပါအဝင္ အျခားဆိုးက်ိဳးေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေသြး တကယ္တိုးတယ္ဆိုမွသာ ေသြးက်ေဆးေသာက္ဖို႔ ၫႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။

>>    သိမွတ္စရာအခ်က္မ်ား
          ဆရာဝန္ဆီ သြားျပတဲ့အခ်ိန္မွာ ယာယီေသြးေပါင္တက္တာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ၿပီး ဒါက ျပႆနာႀကီးႀကီး မဟုတ္ေပမယ့္လည္း ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။
          ေဆးခန္းမွာေရာ အျခားအေျခအေနေတြမွာပါ ဒီလိုမ်ိဳး ယာယီေသြးတိုးတာ ၾကာလာၿပီဆိုရင္ ႏွလံုးကို ထိခုိက္ေစႏိုင္ၿပီးေတာ့ အျခားျပင္းထန္တဲ့အေျခအေနေတြ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို တက္လာေစပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ေသြးေပါင္ခ်ိန္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္ပူပန္တယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အေကာင္းဆံုး ကုသနည္းကို ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ပါတယ္။
Dr. Mya Myo Myo Swe

Tuesday, September 4, 2018

ေသြးေပါင္ေတြ က်ေနပါလား ... သတိထား

ေသြးေပါင္ေတြ က်ေနပါလား ... သတိထား

Category
က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာဗဟုသုတမ်ား
          ေသြးေပါင္က်တယ္ဆိုတာ ေတာ္႐ံုဆိုရင္ေတာ့ ဘာမွမျဖစ္တတ္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ မူးေဝတာ၊ မူးလဲတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ အရမ္းဆိုးလာရင္ေတာ့ အသက္အႏၱရာယ္ေတာင္ စိုးရိမ္ရႏိုင္တယ္ေနာ္။
          အေပၚေသြး ၉၀ ေအာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ ေအာက္ေသြး ၆၀ ေအာက္ကို ေသြးေပါင္က်ေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။
          ေသြးေပါင္က်ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ အရည္ဓာတ္ နည္းတာကစၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္တဲ့ေရာဂါေတြအထိ ျဖစ္တတ္လို႔ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ အရင္ရွာၿပီး ကုဖို႔ိေတာ့ လိုတယ္ေနာ္။
          ေသြးေပါင္က်ရင္ ဘာေတြျဖစ္တတ္လဲ ေျပာျပမယ္ေနာ္။
          တခ်ဳ႕ိမွာ ေသြးေပါင္ ႐ုတ္တရက္ႀကီး က်သြားတဲ့အခါ -
●        မူးခနဲ မိုက္ခနဲ ျဖစ္တာ
●        မူးလဲက်တာ
●        မ်က္လံုးေတြ ဝါးလာတာ
●        ပ်ိဳ႕ခ်င္ အန္ခ်င္တာ
●        ႏံုးေနတာ
●        အာ႐ံုစူးစိုက္ မရတာေတြနဲ႔ တြဲၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာရင္ ေသြးေပါင္က်ေစတဲ့ ေနာက္ခံေရာဂါတစ္ခုခု ရွိေနၿပီလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။

>>    ေသြးလန္႔ျခင္း
          ေသြးေပါင္ အရမ္းႀကီး က်သြားတာကို ေသြးလန္႔တယ္လို႔ေခၚၿပီးေတာ့ ဒီအေျခအေနဟာ အသက္အႏၱရာယ္ေတာင္ စိုးရိမ္ရပါတယ္။
●        ေၾကာင္စီစီျဖစ္တာ
●        ေျခလက္ေတြ ေအးစက္လာတာ
●        အသက္႐ွဴတာ ျမန္လာတာ
●        ေသြးခုန္ႏႈန္းျမန္ၿပီး အားနည္းတာေတြနဲ႔ လာတတ္တယ္။

          ဒါဆိုရင္ ဘယ္အခ်ိန္မ်ိဳးဟာ စုိးရိမ္ရၿပီး ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသင့္တယ္ဆိုတာ သိဖို႔လိုလာၿပီေပါ့။
          ေသြးလန္႔တဲ့ လကၡဏာရွိရင္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္းပဲ အေရးေပၚျပရမယ္။
          ေတာက္ေလွ်ာက္ ေသြးေပါင္က်ေပမယ့္ ေနေကာင္းေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္က ပံုမွန္စမ္းသပ္ ေစာင့္ၾကည့္တာေလာက္ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။
          မူးခနဲ မိုက္ခနဲ ျဖစ္တာမ်ိဳးကေတာ့ ေနပူထဲ အၾကာႀကီး သြားမိတာမ်ိဳး၊ ေရပူထဲ အၾကာႀကီး စိမ္လုိက္တာမ်ိဳးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္လို႔ အရမ္းႀကီးေတာ့ စိုးရိမ္စရာမလိုဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေသြးေပါင္က်တဲ့လကၡဏာေတြ ေတြ႕ရင္ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ရွာဖု႔ိ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပၾကည့္တာ ေကာင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျဖစ္တယ္၊ ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာလုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို မွတ္ထားတာက ေတာ္ေတာ္ အေထာက္အကူျဖစ္တယ္။
          ဒါဆုိရင္ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ ၾကည့္ၾကည့္ရေအာင္။
          အေပၚေသြး : ႏွလံုးကေန ေသြးလႊတ္ေၾကာေတြထဲကို ညႇစ္ထုတ္လိုက္တဲ့အားကို အေပၚေသြးလုိ႔ ေခၚၿပီးေတာ့
          ေအာက္ေသြး : ႏွလံုး ခဏနားေနတဲ့ၾကားခ်ိန္မွာရွိတဲ့ ဖိအားကို ေအာက္ေသြးလို႔ ေခၚတယ္။
          ပံုမွန္ေသြးေပါင္ကို ၁၂၀/၈၀ လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။

>>    ေသြးေပါင္ ဘယ္ေလာက္အထိ က်ႏိုင္လဲ?
          တစ္ေယာက္အတြက္ ေသြးေပါင္က်တယ္လို႔ ေျပာတဲ့အေျခအေနဟာ ေနာက္တစ္ေယာက္အတြက္ေတာ့ ပံုမွန္ျဖစ္ေနတတ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ လကၡဏာတစ္ခုခုျပမွသာ ေသြးေပါင္က်တယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။
          ေသြးေပါင္ခ်ိန္ အေပၚ ၉၀ ေအာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ ေအာက္ ၆၀ ေအာက္ က်ေနရင္ ေသြးေပါင္က်တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။
          ႐ုတ္တရက္ႀကီး ေသြးေပါင္ ၂၀ ေလာက္ က်သြားရင္လည္း ဦးေႏွာက္ကို ေသြးသြား ရပ္သြားႏိုင္လု႔ိ အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ ထိန္းမႏိုင္ သိမ္းမရ ေသြးထြက္ေနတာ၊ ပိုးဝင္တာ အရမ္းဆိုးေနတာ၊ ဓာတ္မတည့္တာေတြမ်ိဳးမွာ ျဖစ္တတ္တယ္။

        ေသြးေပါင္က်ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ -
●        ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္
●        ႏွလံုးျပႆနာေတြ : ေသြးခုန္ႏႈန္း ေႏွးတဲ့ေရာဂါေတြ၊ ႏွလံုးအစုိ႔ရွင္ေရာဂါေတြ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါနဲ႔ ႏွလံုးညႇစ္ႏႈန္း အားနည္းေရာဂါေတြ
●        ေဟာ္မုန္းစနစ္ျပႆနာ : ပါရာသိုင္း႐ိြဳက္ေရာဂါ၊ Adrenal ေဟာ္မုန္းေလ်ာ့နည္းတာ၊ ေသြးအခ်ိဳဓာတ္ က်တာနဲ ႔ရွားရွားပါးပါး ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြ
●        အရည္ဓာတ္ နည္းပါးျခင္း
●        ေသြး ဆံုး႐ႈံးျခင္း၊ ေသြးထြက္လြန္ျခင္း
●        ေသြးတြင္းအဆိပ္ဓာတ္ ျပန္႔ျခင္း
●        ျပင္းထန္ ဓာတ္မတည့္ျခင္း
●        အာဟာရဓာတ္ ေလ်ာ့နည္းျခင္း
●        ေသြးေပါင္ခ်ိန္ က်ေစေသာေဆးမ်ား : ဆီး႐ႊင္ေဆးမ်ား၊ အယ္လ္ဖာ လက္ခံေနရာ ပိတ္ေဆး (alpha blockers)၊ ဘီတာ လက္ခံေနရာ ပိတ္ေဆး (beta blockers)၊ ပါကင္ဆန္ေရာဂါေဆးမ်ား၊ စိတ္က်ေရာဂါ ေပ်ာက္ေဆးမ်ား၊ ပန္းေသပန္းညႇိဳးေရာဂါ ေပ်ာက္ေဆးမ်ား
          ဒီလိုအေၾကာင္းရင္းေတြ ပါတယ္။

>>    ဘယ္လိုလူေတြ ေသြးေပါင္က်တတ္သလဲ?
          ဘယ္သူမဆို ျဖစ္ႏိုင္ေပမယ့္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္ လူႀကီးေတြမွာ မတ္တပ္ရပ္ခ်ိန္၊ အစာစားၿပီးခ်ိန္ေတြ ပိုျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ကေလးသူငယ္ေတြမွာ ႏွလံုးနဲ႔ ဦးေႏွာက္ အဆက္အသြယ္ ပ်က္လို႔ျဖစ္တာ မ်ားတယ္။
          ေသြးတိုးက်ေဆးေတြ ေသာက္တဲ့လူေတြမွာ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
          ပါကင္ဆန္ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုးေရာဂါတခ်ိဳ႕မွာ ေသြးေပါင္က်ႏိုင္ေျခ မ်ားတယ္။
          ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးေတြကေတာ့ အမ်ိဳးမ်ဳိး ရွိႏိုင္တယ္။
          အလယ္အလတ္ေလာက္ေလး က်တာနဲ႔ကို မူးေဝတာ၊ အားနည္းတာ၊ မူးလဲတာနဲ႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
          ဆိုးဆိုးရြားရြား က်သြားရင္ေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာက ေအာက္ဆီဂ်င္ေကာင္းေကာင္း မရေတာ့ ႏွလံုးနဲ႔ ဦးေႏွာက္ေတြကိုေတာင္ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။
Dr. Mya Phoo Ngon

Tuesday, September 10, 2013

Hypertension-new drug-S-amlodipine



Hypertension-new drug-S-amlodipine
S-Amlodipine 2.5 mg
new drug for mild to moderate hypertension
Multicentric, clinical trial of S-Amlodipine 2.5 mg versus Amlodipine 5 mg in the treatment of mild to moderate hypertension--a randomized, double-blind clinical trial.
uses-treatment of mild to moderate hypertension
There was no statistically significant change in the levels of serum creatinine, SGOT, SGPT, HDL, LDL, triglyceride and total cholesterol in patients receiving Amlodipine 5 mg. The reduction in total cholesterol as well as triglyceride level in the S-Amlodipine 2.5 mg treatment group was found to be greater but it failed to show any statistically significant difference.
CONCLUSION:
S-Amlodipine 2.5 mg is found to be equivalent in its efficacy and tolerability when compared to Amlodipine 5 mg in the treatment of mild to moderate hypertension.
(S)-amlodipine treatment was associated with significantly less edema than racemic amlodipine
Ref;